والدین و خانوادهدر ۶ تا ۹ ماهگی

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی هشدار می‌دهد تحریک بیش از حد سبب می‌شود کودک توجهش را از دست بدهد یا از حجم اطلاعات گیج شود و احساس آزادی در انتخاب نداشته باشد — پس میزان این تحریکات باید متناسب با ظرفیت کودک باشد، نه میل ما. هر زمان که ما را رها کرد، منتظرش بمانیم تا برگردد.

آنچه مجموعه می‌گوید

ششمین مؤلفهٔ خلق‌وخو در این گفتار، شیوهٔ نزدیک‌شدن به افراد یا کارهای تازه و واکنش به دوری است. دکتر هلاکویی از کودکانی مثال می‌زند که با اکراه نزدیک می‌شوند یا پس از جدایی مدت‌ها غمگین‌اند، در برابرِ کودکانی که آسان‌تر رابطه می‌گیرند. رفتن و برگشتنِ والد نیز مثال اوست: واکنشِ هنگام خروج و آسانیِ دوباره کنارآمدن پس از بازگشت می‌تواند متفاوت باشد.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی پشتیبانی از کودک در دورهٔ اضطراب جدایی را به شکل‌گیری رابطه‌های متعادل‌تر در بزرگسالی پیوند می‌دهد: نه چسبیدنِ افراطی، نه جنگ با جدایی، نه دوریِ بیش‌ازحد محتاطانه و نه دلبستگی شتاب‌زده. او پذیرش پایان یک رابطه و امید به رابطه‌ای بهتر را هم مثال می‌زند. این ارتباط علّی، برداشت مطرح‌شدهٔ او در مجموعه است.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی سطحِ فعالیت را نخستینِ نه مؤلفهٔ خلق‌وخو معرفی می‌کند: بعضی کودکان پس از خوابِ کوتاه پرجنب‌وجوش‌اند و بعضی آرام‌تر و کم‌تقاضاتر. او برای تفاوتِ فردی، از بیست ساعت خوابِ بعضی نوزادان در برابر پانزده یا شانزده ساعتِ بعضی دیگر مثال می‌زند. این عددها مثال‌های خودِ او در بحثِ خلق‌وخو هستند، نه برنامهٔ خوابِ پیشنهادی برای هر نوزاد.

آنچه مجموعه می‌گوید

جزء دوم توجه و تمرکز است. دکتر هلاکویی مثال روشنی می‌آورد: برخی کودکان وقتی شیر می‌خورند به هیچ صدا و حرکتی توجه ندارند، و برخی به‌محض صدایی توجهشان جلب می‌شود و از شیر خوردن باز می‌مانند. برای بعضی مثل این است که همه جهان خاموش است، و بعضی همیشه آماده ترک کاری که می‌کنند هستند.

آنچه مجموعه می‌گوید

جزء سوم شدت پاسخ به محیط است: برخی کودکان به‌محض آنکه موضوعی مخالف میلشان است شدید و تند و بلافاصله با آن برخورد می‌کنند، در حالی که برخی توان این را دارند که منتظر بمانند، پاسخ را ارزیابی کنند و آن را متناسب با موضوع دربیاورند.

آنچه مجموعه می‌گوید

برای مادری که تصمیم به قطع شیر دادن دارد، دکتر هلاکویی دو نمونه از کاهش تدریجی را توضیح می‌دهد: کم کردن یک یا دو وعده و جایگزینی آن با غذا یا شیر دیگر، یا دوشیدن شیر در روز و ادامه شیر دادن در شب که برای مادر و کودک آسان‌تر توصیف می‌شود. او همچنین از قطع یک وعده پس از مصرف بخشی از شیر و دوشیدن اضافه آن حرف می‌زند.

پیشنهاد مجموعهدر توضیح دکتر هلاکویی، هدف این است که کودک بدون خشم و قهر با جایگزین آشنا شود؛ اگر شیر جایگزین را نمی‌پسندد، او تغییر آن را پیشنهاد می‌کند.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید مادر در هفته نخستِ قطع کامل شیر دادن ممکن است درد، تورم و ناراحتی داشته باشد و بر کمک گرفتن از پزشک معالج در رعایت اصول این مرحله تأکید می‌کند. او کاهش این ناراحتی‌ها و خشک شدن شیر را در حدود ده تا چهارده روز توصیف می‌کند؛ این مدت، بیان دکتر هلاکویی است و وعده‌ای برای هر مادر نیست.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی سه دسته می‌شمارد: کسانی که مشکل خواب ندارند و با کمی کوشش پدر و مادر هر آدابی را می‌پذیرند؛ کسانی که آماده‌اند به هر دو طرف بغلطند — با رعایت اصول آرام می‌شوند و بی‌آن گرفتار؛ و بین ده تا بیست درصد که بدخوابند و پدر و مادر را کاملاً در گرفتاری می‌گذارند، تا آنجا که بسیاری از کوشش‌های ما بی‌نتیجه است.

عدد گروه سوم به شکل «بین ۱۰ تا ۲۰ بچه‌ها» آمده و واژه درصد در زیرنویس نیست؛ برای نسبت دقیق باید صوت بررسی شود.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید اگر بدخوابی واقعاً آسایش دیگران را برهم بزند یا موجب اختلاف و بیماری شود، برخی پزشکان برای مدتی نوعی آرام‌بخش می‌دهند تا کودک این دوره بحرانی را پشت سر بگذارد. او می‌افزاید این کودکان می‌توانند در نوجوانی هم مشکل خواب داشته باشند.

این یک تصمیم پزشکی است که دکتر هلاکویی آن را به پزشک معالج واگذار می‌کند، نه توصیه‌ای عمومی.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌پذیرد که کودک ظرفیت آموختن چهار یا پنج زبان را در یک آن دارد و شاید از نظر بهره هوشی هم فایده داشته باشد، اما نظر خودش این است که چون ممکن است مبانی ذهن و استدلال را برهم بریزد — مانند چند خانه که روی هم گذاشته شود — آموختن یک زبان در دو سال اول کافی است.

او این را صریحاً «به نظر من» می‌گوید و می‌افزاید اگر اقدام خاصی نکنیم، کودک چیزی از دست نداده است.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی در بحث چهارده ماه اول، اطمینان را در سه حوزه توصیف می‌کند: اطمینان به خود، به قول دیگران و به قابل‌اعتماد بودن جهان. او برای نمود بزرگسالانه این حالت از باقی ماندن اتومبیل بیرون خانه و اعتماد به گفته پزشک مثال می‌زند؛ این‌ها توضیح مفهوم اطمینان‌اند، نه موضوع‌هایی که شیرخوار درباره‌شان تصمیم آگاهانه می‌گیرد.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی در پاسخ به پرسش درباره سوختگی زیر چهارده ماه، از درد خود حادثه، تکرار درد هنگام پانسمان و محدود شدن حرکت دست یا پا نام می‌برد. او این تجربه‌ها را در احساس کودک نسبت به امن یا دردآور بودن محیط مؤثر می‌داند؛ شدت اثر را در ادامه وابسته به موقعیت توضیح می‌دهد.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید خلق‌وخوی کودک به‌ویژه هنگام روبه‌رو شدن با فرد یا موضوع تازه، یا چیزی خلاف میل او آشکار می‌شود. در مثال‌هایش بعضی کودکان آرام و محتاط‌اند و بعضی ناآرام‌تر یا با انتظار بیشتر واکنش نشان می‌دهند. این توصیف برای فهم تفاوت پاسخ کودکان به موقعیت است.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی دو سر را در برابر هم می‌گذارد: برخی کودکان هر چیز تازه‌ای را جالب و حتی چالشی برای رشد می‌بینند، و کودکانی هستند که هر موضوع تازه اذیتشان می‌کند و مایل‌اند به دنیای شناخته‌شده خودشان برگردند. او این را به همان زمینه جنگ و گریز نسبت می‌دهد — و تصریح می‌کند مقصودش از جنگ، از میان بردن نیست بلکه تمرینی برای قوی‌تر شدن و سازگاری با محیط است.