بازی و یادگیریدر تولد تا ۱ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی چهار مرحله رشد هوش در هجده سال اول را می‌شمارد: دو سال اول که حسی‌حرکتی است، دو تا هفت سالگی که پیش از عمل و عقل است، هفت تا یازده‌دوازده سالگی که عملیات عینی است، و یازده تا هجده سالگی که عملیات ذهنی و تجریدی است.

این تقسیم‌بندی، چارچوب رشد هوش است که دکتر هلاکویی معرفی می‌کند؛ مقایسه مراحل کودکی تا نوجوانی است و معیار تشخیص فردی در این راهنما نیست.

آنچه مجموعه می‌گوید

جزء دوم توجه و تمرکز است. دکتر هلاکویی مثال روشنی می‌آورد: برخی کودکان وقتی شیر می‌خورند به هیچ صدا و حرکتی توجه ندارند، و برخی به‌محض صدایی توجهشان جلب می‌شود و از شیر خوردن باز می‌مانند. برای بعضی مثل این است که همه جهان خاموش است، و بعضی همیشه آماده ترک کاری که می‌کنند هستند.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی در بحث بیناییِ کودک یک‌ماهه، از خیره ماندن به یک نقطه و دشواری تغییر نگاه حرف می‌زند و گریه پس از آن را به ترس یا ناکامی کودک در حرکت دادن نگاه نسبت می‌دهد. او می‌گوید این حالت تقریباً تا دوماهگی کم می‌شود. این توضیح نظر او درباره یک حالت مشاهده‌شده است؛ عنوان حس و چند عبارت آغاز بند در زیرنویس مخدوش‌اند.

عبارت «عقب‌افتاده‌ترین ولی ... حسنایی» روشن نیست؛ متن برای تشخیص علت هر خیره شدن یا گریه کافی نیست.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید مسئله یادگیری در سه سال اول در بسیاری موارد شرطی شدن است: پدیده‌ای کاملاً بی‌طرف و بی‌اهمیت به یک‌باره با موضوع دیگری درمی‌آمیزد و کودک از آن پس شیء اول را دارای ویژگی‌ای می‌داند که از قبل نداشت.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی رفتار کودک در آغاز زندگی را بیشتر «واکنش» می‌نامد: استفاده از پاسخ آماده، به‌جای تحلیل موقعیت و انتخاب پاسخ تازه. او با این تمایز می‌خواهد اهمیت تجربه‌های تکرارشونده و رفتار اطرافیان را در شکل‌گیری الگوهای بعدی توضیح دهد.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید کودک در چهارده ماه اول می‌آموزد که بسازد، به وجود بیاورد و نگه دارد — و اگر در شرایط نامناسبی قرار بگیرد حالت ویرانگر پیدا می‌کند: به دنبال عیب می‌گردد و هر چیزی را که دور و برش می‌بیند از میان می‌برد.

سازنده و ویرانگر در اینجا دو توصیف کلی در چارچوب دکتر هلاکویی‌اند؛ یک رفتار خراب‌کردن یا بازی کودک به‌تنهایی مصداق چنین داوری کلی نیست.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید کودک صورت شما را بسیار تار می‌بیند و شش ماه طول می‌کشد تا مادر را آن‌گونه که بزرگسالان می‌بینند مشاهده کند؛ دیدش حدود نُه تا دوازده اینچ — بیست تا سی سانتی‌متر — است، اما نگاه کردن به او خودش ارتباط می‌سازد.

شش ماه و فاصله حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر، اعداد بیان‌شده در برنامه‌اند؛ این بخش سنجش بینایی یا معیار تشخیص برای کودک مشخص نیست.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی نظر پیاژه را نقل می‌کند: کودک تا هجده‌سالگی از چهار مرحله کاملاً مشخص می‌گذرد — و شاید بشود گفت تا هجده‌سالگی چهار موجود مختلف خواهد بود. دو سال اول یا مرحله اول، مرحله حسی‌حرکتی است.