همراهِ پدر و مادرراهنمای سه سال اول

گریه و آرام کردنپدر، مادر و خانواده

یک موضوع، با نگاهی دقیق‌تر

گریه به‌عنوان تنها زبان کودک، و انواع آن پس از سه‌ماهگی.

شروع مطالعه
راهنما
۱۰
قسمت از مجموعه
۳

همهٔ نکته‌های این موضوع، با توضیح و ارجاع به متن مجموعه.

گریه و آرام کردن پدر، مادر و خانواده

از دانستن به عمل

بایدها و نبایدها

گزیده‌ای از پیشنهادهای مجموعه
انجام بدهید

از شناخت خلق‌وخوی همین کودک شروع کنید.

انجام ندهید

خودتان یا کودک را بابت ویژگی‌های آغازین او مقصر ندانید.

چرا؟ توضیح و منبع

کسی بابتِ خلق‌وخوی آغازینِ کودک مقصر نیست

دکتر هلاکویی دربارهٔ ویژگی‌هایی که کودک با خود به دنیا می‌آورد می‌گوید نه کودک بابتِ آنچه هست مقصر است و نه والد بابتِ دیدنِ این تفاوت‌ها. همین خلق‌وخوی آغازین، زمینه‌ای است که تربیت باید بر اساسِ شناختِ آن شروع شود.

خواندن راهنما و متن اصلی

نکتهٔ اصلی در مجموعه

خلق و خو، نُه جزء دارد

دکتر هلاکویی خلق‌وخو را مجموعهٔ صفات و ویژگی‌هایی می‌نامد که کودک با آنها متولد می‌شود. او در چارچوبِ این گفتار، نه مؤلفهٔ اصلی برای توصیفِ تفاوتِ کودکان از یکدیگر در نظر می‌گیرد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

نکتهٔ اصلی در مجموعه

مثل رنگ چشم است — تقصیر کسی نیست

دکتر هلاکویی زمینهٔ خلق‌وخو را ارثی و، مانندِ رنگِ چشم یا ترکیبِ بدن، خارج از انتخابِ کودک می‌داند؛ از این رو بابتِ ویژگیِ آغازین کسی را مقصر نمی‌شمارد. پیشنهادش احترام به همین کودک و به‌کاربردنِ اصولِ تربیت با انعطاف است: والد روشِ خود را با پاسخ‌ها و شرایطِ واقعیِ فرزند تطبیق دهد و خیرِ آیندهٔ او را نیز در نظر بگیرد.

پیشنهاد مجموعهواکنشِ کودک را برای بازنگری در روشِ خود ببینید و اصولِ کلی را متناسب با حال و نیازِ همین فرزند به کار ببرید.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

نکتهٔ اصلی در مجموعه

کسی بابتِ خلق‌وخوی آغازینِ کودک مقصر نیست

دکتر هلاکویی دربارهٔ ویژگی‌هایی که کودک با خود به دنیا می‌آورد می‌گوید نه کودک بابتِ آنچه هست مقصر است و نه والد بابتِ دیدنِ این تفاوت‌ها. همین خلق‌وخوی آغازین، زمینه‌ای است که تربیت باید بر اساسِ شناختِ آن شروع شود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

روشِ تربیت را با خلق‌وخوی همین کودک سازگار کنید

دکتر هلاکویی تفاوتِ خلق‌وخوی کودکان را به سفری با وسیله‌ای متفاوت تشبیه می‌کند: ممکن است دوچرخه، موتورسیکلت، خودرو، اسب یا گاری در اختیار داشته باشید. مقصد و اصولِ حرکت را می‌شناسید، اما شیوهٔ حرکت باید با وسیلهٔ موجود سازگار شود. مقصودِ او برای والد، حفظِ اصولِ تربیت همراه با انعطاف در برابر ویژگی‌های همین فرزند است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

شدتِ واکنش، فرصت‌ها و دشواری‌های متفاوت دارد

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی واکنشِ سریع و شدید را با تجربه‌های حسی و عاطفیِ بیشتر، جلبِ توجه و بعضی فرصت‌های پیشرفت پیوند می‌دهد، اما می‌گوید توقع و رنجشِ سریع می‌تواند رابطه با اطرافیان را دشوار کند. در مقابل، واکنشِ آرام‌تر را همراه با صبر و آسودگی، و گاهی از‌دست‌دادنِ فرصتِ بیانِ نیاز می‌داند. اینها مقایسه‌های کلیِ او دربارهٔ شدتِ واکنش‌اند، نه پیش‌بینیِ قطعیِ آیندهٔ کودک.

خودِ دکتر هلاکویی تأکید می‌کند هر دو گروه می‌توانند موفق و خوشحال باشند؛ والد باید به توان و حالتِ فرزندِ خود توجه کند و فرصتِ رسیدن به خواسته‌های مناسب را فراهم کند.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

نوسانِ حال و حساسیت به تغییر، در نگاه دکتر هلاکویی

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید بعضی افراد که حالِ درونی‌شان با شدت تغییر می‌کند، نسبت به دگرگونی‌های بیرون نیز حساس‌اند و، اگر دانش و آگاهیِ لازم داشته باشند، ممکن است اهلِ تحلیل، ارزیابی و نقد باشند. این توضیح، امکانِ مطرح‌شده در گفتار است؛ صرفِ نوسانِ حال، تواناییِ نقد یا آیندهٔ کودک را تعیین نمی‌کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

ادعای گفتار درباره دوره‌های آرامش و ناآرامی

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی، به نقل از متخصصانی که در این قطعه نام نمی‌برد، از دوره‌های تعادل و آرامش و دوره‌های برهم‌خوردنِ تعادل و مشکل‌داشتن با کودک حرف می‌زند. او ابتدا تغییرهای شش‌ماهه و سپس سن‌هایی تا یازده‌سالگی را می‌شمارد؛ فهرست زیرنویس در بعضی عددها مبهم یا ناسازگار است.

نام متخصصان و پشتوانهٔ پژوهشی در این قطعه نیامده است؛ فهرست سن‌ها هم در زیرنویس ابهام دارد و تأیید مستقل نشده است.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

در فهرست آرامش، دو، سه، چهار، پنج، عبارتی به صورت «ش و نیم»، هشت و ده‌سالگی آمده است. در فهرست ناآرامی، یک‌ونیم، دو‌ونیم، سه‌ونیم، چهار‌ونیم، پنج، هفت، نه و یازده‌سالگی ثبت شده است. پنج‌سالگی در هر دو فهرست تکرار شده و عبارتِ «ش و نیم» روشن نیست. بنابراین نمی‌توان از این متن یک تقویم دقیق ساخت یا برای کودک در سنی معین انتظار رفتار مشخص داشت. نکتهٔ کلی دکتر هلاکویی، تغییرپذیری رفتار در گذر زمان است؛ اعداد را باید با همین محدودیتِ منبع خواند. او در پایان ادعا می‌کند این نوسان‌های جسمی و روانی تا یازده‌سالگی ادامه دارند و پس از آن، با تربیتِ مناسب، ثبات و شخصیت سالم‌تری شکل می‌گیرد؛ این نتیجهٔ مطلوب، ادعای مشروطِ دکتر هلاکویی است و تضمینِ آیندهٔ کودک نیست.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

نگران اینکه چرا امروز نگران نیستم

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی مثالی از شنونده‌ای نقل می‌کند: «من همیشه نگرانم، و اگر یک روز نگران نباشم آن وقت نگران می‌شوم که چرا امروز نگران نیستم». به گفته او کودکی که به عدم امنیت رسیده باور ندارد جهان جای امنی است و آسیب را قطعی می‌داند — و حتی وقتی اتفاق خوبی می‌افتد نگران برهم خوردنش است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱

قرار داشتن، یا بی‌قراری

آنچه مجموعه می‌گوید

در چارچوب دکتر هلاکویی، سومین زمینه‌ای که تجربه چهارده ماه اول بر آن اثر می‌گذارد آرامش در برابر بی‌قراری است. نمونه او بزرگسالی است که پیوسته باید مشغول کاری باشد تا حالت بی‌تابی خود را مهار کند؛ او این وضعیت را به تجربه‌های اولیه و رفتار اطرافیان پیوند می‌دهد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱

نظر دکتر هلاکویی درباره تغییر اثر روانی تجربه دردناک

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید سوختگی ممکن است حساسیتی نسبت به یادآورهای حادثه باقی بگذارد، اما اثر آن برای همه یکسان نیست و تجربه‌های خوب بعدی می‌تواند به تغییرش کمک کند. او از امکان کار بر خاطره و روش‌های کمک سخن می‌گوید، بی‌آنکه روش مشخصی شرح دهد.

تعبیر «از میان بردن خاطره» ادعای این گفتار است و تضمین درمان یا پاک شدن خاطره نیست؛ اثر جسمی حادثه نیز ممکن است باقی بماند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱