زبان و گفت‌وگودر تولد تا ۱ ماهگی

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی پیشنهاد می‌کند هنگام کار با شیرخوار، عمل بعدی را با جمله‌های کوتاه، شمرده و تکرارشونده بگویید: «حالا پیراهنت را درمی‌آوریم» یا «حالا آب روی سرت می‌ریزیم». هنگام جابه‌جا کردن کودک در خانه نیز نام اتاق و اشیا را بگویید، مانند معرفی خانه به کسی که تازه وارد شده است. هدف این بخش پیوند دادن کلام به کار و محیط آشناست.

پیشنهاد مجموعهدر یک کار روزمره مانند لباس عوض کردن، همان کاری را که انجام می‌دهید با عبارتی روشن و کوتاه همراه کنید.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی مثالی می‌آورد: نوزاد گاهی به صدای تلفن یا ساعت دیواری هیچ اعتنایی نمی‌کند، در حالی که صدای سگ یا گربه یا رادیو کاملاً نظر او را جلب می‌کند. علتش این است که حجم اطلاعاتی که به ذهن او می‌ریزد آن‌چنان است که چاره‌ای جز انتخاب ندارد — مانند کسی که به مغازه‌ای می‌رود و از میان آن همه کالا انتخاب می‌کند.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید دو یا سه روز پس از تولد کودک صدای مادر را از بقیه تشخیص می‌دهد؛ جالب‌ترین صدا و موسیقی برای او صدای انسان است، و به تن و ریتم و آهنگ کلام اهمیت فوق‌العاده می‌دهد. در شش‌هفتگی صاحب صدا را تعقیب می‌کند و حدود چهارماهگی به منبع صدا علاقه‌مند می‌شود و به دنبالش می‌گردد.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی دشواری تولید صدا در حدود دوماهگی را با کوچکی دهان، وضعیت زبان، قدرت تارهای صوتی و کنترل مغزی توضیح می‌دهد. او سپس از رشد گلو و تارهای صوتی در سه تا پنج ماهگی حرف می‌زند. این توضیح، روایت او از روند رشد است؛ عبارت «دیگر جای نگرانی نیست» نباید به اطمینان عمومی درباره هر مشکل گفتاری تبدیل شود.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید کودک در آغاز زندگی آمادگی صداهای زبان‌های مختلف را دارد و مثال می‌زند که نوزاد ایرانی اگر در محیط چین یا ژاپن رشد کند، زبان و تلفظ همان محیط را می‌آموزد. ادعای توان «همه صداها» و مقایسه با کودکان بومی، گفته خود او در این بحث است.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌پذیرد که کودک ظرفیت آموختن چهار یا پنج زبان را در یک آن دارد و شاید از نظر بهره هوشی هم فایده داشته باشد، اما نظر خودش این است که چون ممکن است مبانی ذهن و استدلال را برهم بریزد — مانند چند خانه که روی هم گذاشته شود — آموختن یک زبان در دو سال اول کافی است.

او این را صریحاً «به نظر من» می‌گوید و می‌افزاید اگر اقدام خاصی نکنیم، کودک چیزی از دست نداده است.

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی برای خانواده ایرانی خارج از ایران نظر می‌دهد: اگر پدر و مادر هر دو ایرانی‌اند و در خانه فارسی سخن گفته می‌شود و افرادی فارسی‌زبان رفت‌و‌آمد می‌کنند، فرزند شما حتماً باید فارسی بداند — وگرنه خودش را در خانه‌ای غریب و با افرادی غریبه می‌بیند و جدایی در ذهنش ساخته می‌شود.

دکتر هلاکویی تصریح می‌کند این نظر خودش است و اگر باور دیگری دارید بر سر عقیده خودتان بمانید.