همهٔ نکتههای این موضوع، با توضیح و ارجاع به متن مجموعه.
مرزها و رفتار در ۳ تا ۶ ماهگی
از دانستن به عمل
بایدها و نبایدها
گزیدهای از پیشنهادهای مجموعه
انجام بدهید۰۱
در این دوره، امنیت و آسودگی را محور مراقبت قرار دهید.
انجام ندهید
نیازهای شیرخوار را با تنبیه و انضباط پاسخ ندهید.
نکتهٔ همراهتغییر بعد از چهارده ماه در همین پاسخ با درنگ کوتاه و سپس وفای به قول توضیح داده میشود؛ این عبارت مجوزی برای تنبیه کودک پس از آن سن نمیسازد.
چرا؟ توضیح و منبع
در ۱۴ ماه اول، وقت تنبیه و انضباط نیست
بهصراحت گفته میشود که ۱۴ ماه اول وقف تنبیه و دیسیپلین و انضباط نیست، و ادامه دادن همان امنیت و آسودگیِ پیش از تولد در این دوره مناسب دانسته میشود.
با کلام آرام، شمرده و مهربان با شیرخوار ارتباط بگیرید.
انجام ندهید
رادیو و تلویزیون را جایگزین گفتوگوی آرام برای زبانآموزی نکنید.
چرا؟ توضیح و منبع
رادیو و تلویزیون، برای زبان بسیار تندند
دکتر هلاکویی میگوید کلام آهنگین و شمرده و مهربان و آهسته اثر فوقالعادهای بر کودک دارد، و رادیو و تلویزیون به دلیل سرعتشان از نظر آموختن زبان در سال اول برای کودک مفید نخواهند بود.
دکتر هلاکویی در بحث چهارده ماه اول میگوید غذا، آغوش یا خواب را برخلاف علامت و خواست کودک به او تحمیل نکنند. خودش ضرورت پزشکی، مانند واکسن، را استثنا میکند. این حکم در متن به مراقبت همین دوره مربوط است، نه قاعدهای بیسنومرز برای تمام تصمیمهای کودک.
دکتر هلاکویی در توضیح مرحله حسیحرکتیِ پیاژه تا حدود دوسالگی، مثال میزند که کودک شیئی را برمیدارد، با دست و دهان بررسی میکند و سپس آن را میاندازد. او این نمونه از انداختن را بخشی از شناخت حسی و عمل روی اشیا میداند، نه نشانه خودکارِ بیادبی، مخالفت یا جنگ. منظور این بند، رفتار اکتشافی در همین مرحله رشد است.
دکتر هلاکویی تا بیستماهگی با نشاندن کودک برای تماشای تلویزیون مخالفت میکند و این نظر را در گفتار به متخصصان نیز نسبت میدهد، بدون اینکه مرجع مشخصی نام ببرد. استدلال او این است که آرام و مات به نظر رسیدن کودک جلوی صفحه، به معنی تجربه مناسب برای توجه و تمرکز او نیست و تلویزیون جای مراقبت انسانی را نمیگیرد.
در نقد تلویزیون تا بیستماهگی، نوع برنامه دلیل کافی نیست
بخوانید
هشدار مطرحشده در مجموعه
دکتر هلاکویی در توضیح مخالفت خود با تلویزیون تا بیستماهگی میگوید کودکانه بودن برنامه یا علاقه کودک به آن، بهتنهایی مناسب بودن تجربه را نشان نمیدهد. نگرانیِ بیانشده او سرعت و انبوه اطلاعات برای توجه و تمرکز کودک است؛ همین نگرانی را به وسایل دیگری که تصاویر یا خبر را سریع و فراوان عرضه میکنند نیز تعمیم میدهد.
دکتر هلاکویی میگوید کلام آهنگین و شمرده و مهربان و آهسته اثر فوقالعادهای بر کودک دارد، و رادیو و تلویزیون به دلیل سرعتشان از نظر آموختن زبان در سال اول برای کودک مفید نخواهند بود.
جزء سوم شدت پاسخ به محیط است: برخی کودکان بهمحض آنکه موضوعی مخالف میلشان است شدید و تند و بلافاصله با آن برخورد میکنند، در حالی که برخی توان این را دارند که منتظر بمانند، پاسخ را ارزیابی کنند و آن را متناسب با موضوع دربیاورند.
دکتر هلاکویی میگوید کودکان بعد از چهار یا شش ماهگی با درآوردن دندان گاهی صندلی یا هر کسی که دم دستشان است را گاز میگیرند، و در آن واقعاً مسئله دشمنی نیست بلکه تمایلی از درون به استفاده از دندان و آرواره است — همان مک زدن که به این صورت خودش را نشان میدهد.
آغوش تا خواب رفتن و انتقال به جای خواب، در نظر دکتر هلاکویی
بخوانید
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی میگوید در نظر او کودک میتواند در آغوش والدین خوابش ببرد، اما بهتر است وارد تخت والدین نشود. برای انتقال از آغوش به جای خواب خودِ کودک، حدود ده دقیقه پس از خواب رفتن را مطرح میکند تا به تعبیر او خواب عمیقتر شده باشد. این زمان و روش، پیشنهاد همان گفتار است.
پیشنهاد دکتر هلاکویی برای ناراحتیِ هنگام دنداندرآوردن
بخوانید
آنچه مجموعه میگوید
در بحث دنداندرآوردنِ حدود چهار تا شش ماهگی، دکتر هلاکویی شیئی تمیز، نسبتاً سفت اما کمی انعطافپذیر و خنکشده در یخچال را برای تماس آرواره و دندان مثال میزند. او این کار را در برابر گاز گرفتن افراد، صندلی یا سینه مادر مطرح میکند و برای درد یا خارش جدی بر مشورت با پزشک تأکید میگذارد. این بند نقل روش پیشنهادی اوست.
پیشنهاد مجموعهاگر درد و خارش جدی است، به گفته او حتماً باید با پزشک مشورت شود.
دکتر هلاکویی رفتار کودک در آغاز زندگی را بیشتر «واکنش» مینامد: استفاده از پاسخ آماده، بهجای تحلیل موقعیت و انتخاب پاسخ تازه. او با این تمایز میخواهد اهمیت تجربههای تکرارشونده و رفتار اطرافیان را در شکلگیری الگوهای بعدی توضیح دهد.
دکتر هلاکویی میگوید کودک در چهارده ماه اول میآموزد که بسازد، به وجود بیاورد و نگه دارد — و اگر در شرایط نامناسبی قرار بگیرد حالت ویرانگر پیدا میکند: به دنبال عیب میگردد و هر چیزی را که دور و برش میبیند از میان میبرد.
سازنده و ویرانگر در اینجا دو توصیف کلی در چارچوب دکتر هلاکوییاند؛ یک رفتار خرابکردن یا بازی کودک بهتنهایی مصداق چنین داوری کلی نیست.