فصل ۰۳ از ۸راهنمای سه سال اول
حدود چهارماهگی به‌عنوان نقطه چرخش خواب شبانه و نظم روزانه.
از اینجا شروع کنید
همراه شما، در هر مرحلهتغییر سن کودک قدم‌به‌قدم، کنار شما
حدود چهارماهگی به‌عنوان نقطه چرخش خواب شبانه و نظم روزانه.
ادامهٔ مطالعه
یک موضوع، چند نکتهٔ روشن
گزیده‌های این مرحله را بخوانید؛ نکته‌های مشترک با سن‌های دیگر در بخش راهنماهای تکمیلی در دسترس‌اند.
در این مرحله
گزیده برای ۳ تا ۶ ماهگی
انجام بدهیدبرای بازی، غذا و نظافت هم روالی قابل‌شناسایی بسازید تا خواب بخشی از نظم روز باشد.
انجام ندهیداز تغییر ساعت خواب به‌تنهایی، انتظار منظم‌شدن همهٔ خواب‌ها را نداشته باشید.
خواندن توضیح و منبع
نکتهٔ اصلی در مجموعه
برای عادت کردن کودک به زمانی معین برای خواب، دکتر هلاکویی می‌گوید دیگر کارهای روز هم باید از نظمی برخوردار باشند: غذا خوردن، بازی، نظافت و فعالیت‌های دیگر. در این توضیح، برنامه خواب جدا از بقیه روز ساخته نمی‌شود؛ نظم تدریجیِ این کارها قرار است به آسان‌تر و به‌موقع خوابیدن کمک کند.
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی می‌گوید بعضی کودکان به دلیل خستگی زیاد یا رعایت نشدن برخی اصول، مثل بسیار سیر بودن یا گرسنه بودن هنگام خواب، دچار مشکل می‌شوند. راه‌حل او این است که از حدود سه‌ماهگی همهٔ فعالیت‌های کودک در ساعت معینی انجام شود: حمام تقریباً در یک وقت، تغذیه در یک زمان، و هنگام خواب همهٔ چراغ‌ها خاموش و رادیو و تلویزیون بی‌صدا باشند.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی حدود چهارماهگی را، به‌ویژه وقتی وزن کودک به حدود شانزده پوند یا هفت تا هشت کیلو رسیده، زمانی برای حذف یک وعده غذای شبانه توصیف می‌کند. او خواب پنج‌ساعته پس از حذف یک وعده و شش تا هفت ساعت پس از حذف وعده دیگر را مطرح می‌کند. این شرایط و مدت‌ها نقل نظر او درباره خواب و تغذیه‌اند.
پیشنهاد مجموعهدر همین گفتار، دکتر هلاکویی از تحمل گریه درخواست غذا یا حضور والدین تا سه شب و حدود پانزده دقیقه، و جایگزینی کمی آب از حدود سه‌ماهگی حرف می‌زند؛ این بخش نیز نقل گفته اوست، نه دستور اجرای برنامه تغذیه.
زیرنویس در این دو بازه فقط یک بیانِ «تا ۳ شب به میزان ۱۵ دقیقه» دارد؛ ادعای قبلیِ دو عدد متفاوت از این ارجاع‌ها پشتیبانی نمی‌شد.
آنچه مجموعه می‌گوید
با فرض اینکه خانواده رخت‌خواب و اتاق جدا در اختیار دارد، دکتر هلاکویی پیشنهاد می‌کند کودک حدود چهارماهگی و حداکثر پنج‌ماهگی از اتاق والدین منتقل شود. او این جابه‌جایی را یک تا دو هفته پس از تغییری قبلی در خواب یا تغذیه مطرح می‌کند، اما واژه آن تغییر در زیرنویس روشن نیست. این زمان‌بندی نظر خودِ دکتر هلاکویی است.
سطر ۷۳۸ می‌گوید «بعد از اینکه یکی از خواب‌های او رو گرفتید»؛ با توجه به بحث قبلی نمی‌توان بدون شنیدن صوت آن را خودکار به «وعده شیر» اصلاح کرد.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی می‌گوید در نظر او کودک می‌تواند در آغوش والدین خوابش ببرد، اما بهتر است وارد تخت والدین نشود. برای انتقال از آغوش به جای خواب خودِ کودک، حدود ده دقیقه پس از خواب رفتن را مطرح می‌کند تا به تعبیر او خواب عمیق‌تر شده باشد. این زمان و روش، پیشنهاد همان گفتار است.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۱۵این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۳ تا ۶ ماهگی
انجام بدهیدبرای مکث کوتاه در شیر خوردن فرصت بدهید و دوباره به تمایل کودک توجه کنید.
انجام ندهیدهر مکث را پایان قطعی وعده ندانید؛ نخواستنِ روشن او را هم نادیده نگیرید.
نکتهٔ همراهاین مثال نخواستن روشن کودک را بی‌اعتبار نمی‌کند؛ همین قسمت پیش‌تر تأکید کرده وقتی کودک شیر نمی‌خواهد نباید آن را تحمیل کرد.
خواندن توضیح و منبع
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی می‌گوید گاهی چرخاندن سر و مکث کودک در میانه شیر خوردن بخشی از استراحت یا بازی است و ممکن است پس از کمی صبر دوباره به سمت شیر برگردد. همچنین از فرصت دادن برای خارج شدن هوای معده نام می‌برد. پیشنهاد او عجله نکردن در تعبیر هر مکث به پایان کامل وعده است.
این مثال نخواستن روشن کودک را بی‌اعتبار نمی‌کند؛ همین قسمت پیش‌تر تأکید کرده وقتی کودک شیر نمی‌خواهد نباید آن را تحمیل کرد.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی در مقایسه با مکیدن انگشت، پستانک را از نظر امکان تمیز نگه داشتن و اثر بر دهان مناسب‌تر می‌داند. درباره اثر مکیدن انگشت هنگام آمدن دندان دائمی هم هشدار می‌دهد؛ این مقایسه دیدگاه ثبت‌شده اوست.
متن ویژگی پستانک، مدت استفاده یا وضعیت دندانی کودک را مشخص نمی‌کند. اشاره او به کاهش مکیدن پس از رفع گرسنگی نیز به معنای گرسنه بودن همه کودکانی که دست می‌مکند نیست.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی شروع رویش دو دندان پایین و سپس دندان‌های بالا را حدود چهارماهگی و کامل شدن این چهار دندان را حدود شش‌ماهگی توصیف می‌کند. او آب‌ریزش دهان، درد و خارش، گریه و بدخوابی را همراه این دوره می‌آورد و از احتمال اسهال و استفراغ نیز نام می‌برد. این زمان‌ها و نسبت دادن نشانه‌ها، گفته دکتر هلاکویی‌اند؛ متن برای تعیین علت نشانه‌های یک کودک کافی نیست.
آنچه مجموعه می‌گوید
در بحث دندان‌درآوردنِ حدود چهار تا شش ماهگی، دکتر هلاکویی شیئی تمیز، نسبتاً سفت اما کمی انعطاف‌پذیر و خنک‌شده در یخچال را برای تماس آرواره و دندان مثال می‌زند. او این کار را در برابر گاز گرفتن افراد، صندلی یا سینه مادر مطرح می‌کند و برای درد یا خارش جدی بر مشورت با پزشک تأکید می‌گذارد. این بند نقل روش پیشنهادی اوست.
پیشنهاد مجموعهاگر درد و خارش جدی است، به گفته او حتماً باید با پزشک مشورت شود.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۲۴این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۳ تا ۶ ماهگی
انجام بدهیدهنگام گریه به گرسنگی، خستگی، خواب، درد و احساس سرما یا گرما توجه کنید.
انجام ندهیدبرای همهٔ گریه‌ها یک علت ثابت فرض نکنید.
خواندن توضیح و منبع
هشدار مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی می‌گوید کودک وقتی به سه‌ماهگی می‌رسد پنج نوع گریه خواهد داشت: گریه گرسنگی، خستگی، خواب، درد، و سرما و گرما — در حالی که در ماه اول تقریباً یک گریه بیشتر ندارد.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۱۲این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۳ تا ۶ ماهگی
انجام بدهیدرابطه با مراقب تازه را پیش از جدایی و در حضور خودتان بسازید.
انجام ندهیدانتقال تدریجی مراقبت را با کم‌کردن محبت اشتباه نگیرید.
نکتهٔ همراهاین توصیه درباره انتقال تدریجی مراقبت است؛ از آن نباید دستور کم کردن محبت یا بی‌اعتنایی به نیاز کودک را برداشت کرد.
خواندن توضیح و منبع
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی برای والدِ دارای برنامه بازگشت به کار، آشنایی کودک با مراقب تازه از یک یا دو ماه قبل را پیشنهاد می‌کند. در ماه آخر، سهم حضور مراقب جدید بیشتر و مراقبت مستقیم والد تدریجاً کمتر شود تا رفتن ناگهانی نباشد؛ این همان زمینه‌ای است که برای توصیه کمتر کردن تماس بیان می‌کند.
پیشنهاد مجموعهدر پیشنهاد برنامه، مراقب تازه پیش از روز جدایی وارد زندگی کودک می‌شود و رابطه را در حضور والد می‌سازد.
این توصیه درباره انتقال تدریجی مراقبت است؛ از آن نباید دستور کم کردن محبت یا بی‌اعتنایی به نیاز کودک را برداشت کرد.
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
در توضیح پاسخ‌گویی طی چهارده ماه اول، دکتر هلاکویی از دست دراز کردن کودک برای آغوش و علامت دادن برای پایین آمدن مثال می‌زند. مقصودش توجه به خواستن و نخواستن کودک است؛ او پیام این پاسخ را احساس توانایی در ارتباط و برآورده شدن نیاز می‌داند.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۲۷این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۳ تا ۶ ماهگی
انجام بدهیدپیش از غذا، حمام یا لباس‌عوض‌کردن، کار را با نشانه و ترتیب آشنا آغاز کنید.
انجام ندهیدانتظار کودک برای همان ترتیبِ آشنا را بی‌اهمیت ندانید.
خواندن توضیح و منبع
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی می‌گوید کودک حدود چهارماهگی به دلیل طرحی که در ذهن ساخته منتظر غذا و حمام و لباس می‌شود. وقتی این کارها آداب و ترتیبی داشته باشند — انجامشان اعلام شود و در جای مشخصی صورت بگیرند — از این تکرار لذت بسیار می‌برد.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۷این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۳ تا ۶ ماهگی
انجام بدهیدبه صداهایش نوبت بدهید و صداهایی را که می‌سازد تکرار کنید.
انجام ندهیدتمام زمان گفت‌وگو را با حرف‌زدن خودتان پُر نکنید.
خواندن توضیح و منبع
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی می‌گوید حدود سه‌ماهگی سه حرف را می‌شود در صدای کودک تشخیص داد — «پ» و «ب» و «م» — و باید آن‌ها را بیشتر برای او تکرار کرد. او می‌افزاید چون حجم صداهای اطرافش زیاد است، برخی صداها را کاملاً نادیده می‌گیرد.
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی روش دقیقی می‌دهد: از حدود چهارماهگی کودک با صدایی که درمی‌آورد ارتباط برقرار می‌کند. وقتی شما حرف می‌زنید، آرام می‌گیرد و بعد دوباره شروع می‌کند. پس باید به او نوبت داد، هر زمان که صدایش را قطع کرد حرف زد و بیش از هر صدای دیگری، صداهایی را که خودِ او درآورده تقلید و تکرار کرد.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی می‌گوید حدود پنج‌ماهگی کودک به صداهای اطرافش پاسخ می‌دهد و اگر نتواند با صدا ارتباط بگیرد از راه بدن یا گریه این کار را می‌کند؛ حدود هفت‌ماهگی نامش را تشخیص می‌دهد؛ و حدود هشت‌ماهگی وقتی اشیاء یا اشخاص را نام ببرید به سمتشان برمی‌گردد و نگاه می‌کند.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی می‌گوید کودک حدود چهارماهگی میان بعضی اجزای صدا، مثل «پا/پی» و «با/بی»، تفاوت می‌گذارد. او نمونه دیگری را برای صداهایی که هنوز تفکیک نمی‌شوند می‌آورد، اما آن بخش در هر دو تکرار زیرنویس مخدوش است و نمی‌توان با قطعیت آن را به جفت «س/ز» تبدیل کرد.
صورت دقیق گروه دوم صداها باید از روی صوت تعیین شود.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی در ادامه بحث رشد تارهای صوتی در سه تا پنج ماهگی، «او» یا کشیده شدن همین صدا را از نخستین آواها معرفی می‌کند و آن را با صداهای به‌کاررفته در تمرین‌های آرامش مقایسه می‌کند. موضوع این بند آواسازی است، نه نخستین کلمه معنی‌دار کودک.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۱۳این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۳ تا ۶ ماهگی
انجام بدهیدفرصت تماشای حرکت آهسته را بدهید و به خستگی یا روی‌گرداندن او توجه کنید.
انجام ندهیدبا حرکت سریع و زیاد، یا اصرار به ادامه، او را خسته نکنید.
خواندن توضیح و منبع
نکتهٔ اصلی در مجموعه
دکتر هلاکویی بازی را راه اصلی یادگیری سه سال اول می‌داند. از بازی با دست در سه یا چهار ماهگی، سپس پا و بدن و آمادگی برای اسباب‌بازی ساده از حدود چهار ماه مثال می‌زند؛ رنگ، صدا و حرکت آهسته را برای جلب توجه آغازین مهم می‌شمارد.
هشدار مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی ادامه چپ شدن چشم تا شش‌ماهگی و دنبال نکردن شیئی را که آهسته جلوی کودک حرکت می‌کند، نشانه‌هایی برای توجه به احتمال مشکل می‌داند. سن مربوط به دنبال کردن شیء در زیرنویس به صورت «۷ت ماهگی» ثبت شده و برای بیان دقیق باید با صوت تطبیق داده شود.
سن نشانه دوم در زیرنویس مخدوش است؛ از متن نمی‌توان تشخیص یا موعد قطعی استخراج کرد.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی می‌گوید حدود پنج‌ماهگی کودک می‌تواند به آنچه می‌بیند با خنده یا خشم پاسخ دهد و اصرار بزرگسال می‌تواند او را خسته کند. او حرکت آهستهٔ پرده در باد یا باد پنکه و حرکت درختان را نمونه‌هایی می‌داند که توجه را جلب می‌کنند؛ در مقابل، حرکت سریع و فراوان را برای توجه و تمرکز نامناسب توصیف می‌کند.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۱۷این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۳ تا ۶ ماهگی
انجام بدهیدبه شیوهٔ استفاده از دست‌ها در طول زمان توجه کنید و برای تغییر ترجیح او اقدام نکنید.
انجام ندهیدبیشتر به‌کاربردن یک دست در این ماه‌ها را حکم قطعیِ راست‌دستی یا چپ‌دستی ندانید.
نکتهٔ همراهعددها و مقایسهٔ جنسیتی، گزارش گفتارند؛ واحدهای افتاده و صحت علمی آن‌ها تأیید نشده‌اند.
خواندن توضیح و منبع
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی می‌گوید ترجیح دست در سال اول معمولاً ثابت و روشن نیست و کودک ممکن است مدتی بیشتر از یک دست و بعد از دست دیگر استفاده کند. او در ادامه از روشن‌ترشدن ترجیح در هجده‌ماهگی، دو و چهار‌سالگی و نقش وراثت، سیستم عصبی و محیط سخن می‌گوید.
عددها و مقایسهٔ جنسیتی، گزارش گفتارند؛ واحدهای افتاده و صحت علمی آن‌ها تأیید نشده‌اند.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی حرکت‌ها را با سن‌های تقریبی توصیف می‌کند: حدود چهارماهگی غلت زدن، پنج‌ماهگی رساندن پا به دهان، شش‌ماهگی جابه‌جایی شیء میان دو دست، هفت‌ماهگی پس زدن با پا، هشت‌ماهگی نشستن، نه‌ماهگی چهار‌دست‌و‌پا رفتن و حدود دوازده‌ماهگی آغاز راه رفتن. این‌ها سن‌های گفته‌شده در همین مجموعه‌اند، نه ارزیابی رشد یک کودک مشخص.
عددِ مربوط به کودکان راه‌افتاده تا چهارده‌ماهگی در زیرنویس روشن نیست؛ برای نقل درصد یا مقدار دقیق باید صدای این بخش بررسی شود.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۳این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۳ تا ۶ ماهگی
انجام بدهیدگازگرفتن این دوره را در زمینهٔ دندان‌درآوردن و تجربهٔ دهانی ببینید.
انجام ندهیدآن را خودبه‌خود نشانهٔ دشمنیِ شیرخوار با شما ندانید.
خواندن توضیح و منبع
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی می‌گوید کودکان بعد از چهار یا شش ماهگی، با درآمدن دندان‌ها گاهی صندلی یا هر کسی را که دم دستشان باشد گاز می‌گیرند. به گفتهٔ او، این رفتار واقعاً از سر دشمنی نیست، بلکه از تمایلی درونی برای استفاده از دندان و آرواره می‌آید؛ همان مک زدن که به این صورت خودش را نشان می‌دهد.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۶این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۳ تا ۶ ماهگی
انجام بدهیدپس از حادثه، در حد توان آرام بمانید و اگر نمی‌توانید، از فرد حاضر دیگری کمک بگیرید.
انجام ندهیدآسیب کودک را با واکنش خشمگینانه یا وحشت‌زدهٔ خود همراه نکنید.
خواندن توضیح و منبع
نکتهٔ اصلی در مجموعه
دکتر هلاکویی اثر حادثه را به شدت و وسعت آسیب، سن کودک، درد بعدی و واکنش نخست والد پیوند می‌دهد. مثالش کودکی است که زخم کم‌دردی داشته اما دیدن وحشت یا خشم والد او را بیشتر ترسانده است؛ منظور این نیست که همیشه واکنش والد از خود آسیب مهم‌تر است.
پیشنهاد مجموعهتوصیه دکتر هلاکویی کوشش برای حفظ آرامش در حد توان و کمک گرفتن از فرد حاضر دیگر است، اگر والد در آن لحظه نمی‌تواند آرام بماند.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۲۸این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
۲۶ مطلب در این مرحله آمده که در مرحلهٔ قبل نبود.
نسخه تازه سایت آماده است.