فصل ۰۳ از ۸راهنمای سه سال اول
یک موضوع، با نگاهی دقیقترگریه بهعنوان تنها زبان کودک، و انواع آن پس از سهماهگی.
شروع مطالعه
همهٔ نکتههای این موضوع، با توضیح و ارجاع به متن مجموعه.
از دانستن به عمل
انجام بدهید۰۱به نیاز پشت گریه توجه کنید؛ گاهی آغوش و همراهی لازم است.
انجام ندهیدشیر یا پستانک را پاسخ یکسان به هر نوع گریه ندانید.
چرا؟ توضیح و منبعنظر دکتر هلاکویی دربارهٔ پاسخ دادن به هر گریه با شیر
دکتر هلاکویی میان گریهٔ گرسنگی و گریهٔ ناشی از خستگی، درد یا عوامل دیگر فرق میگذارد. استدلال او این است که پاسخ دادن به همهٔ این حالتها با شیر، میان خوردن و رفع ناراحتی پیوند میسازد؛ او گرایش بعضی بزرگسالان به خوردن هنگام مشکل را هم با همین استدلال مرتبط میکند. این توضیح و نسبت علّی، نظر بیانشدهٔ او در مجموعه است.
خواندن راهنما و متن اصلی
انجام بدهید۰۲به کودک آرام کمک کنید خواستهاش را راحتتر ابراز کند.
انجام ندهیدتوجه را به کودکی که بلندتر و تندتر درخواست میکند محدود نکنید.
چرا؟ توضیح و منبعکودکی که بلندتر میگوید، بیشتر میگیرد
به گفته دکتر هلاکویی کودکانی که واکنش تند نشان میدهند توجه دیگران را جلب میکنند و نیازهایشان زودتر و بهتر برآورده میشود، در حالی که کودکی که واکنشی نشان نمیدهد و با شرایط کنار میآید غالباً حق و سهم خودش را دریافت نخواهد کرد.
خواندن راهنما و متن اصلی
نکتهٔ اصلی در مجموعه
دکتر هلاکویی دو مفهوم را جدا میکند: شخصیت مجموعه صفات نسبتاً پایدارِ آموختهشده است که آهستهآهسته شکل میگیرد و در هجدهسالگی به کمال میرسد. اما کودک به جای شخصیت، خلق و خو دارد — حالاتی که به سیستم عصبی او مرتبط است و عامل ارثی در آن نقش مهمی دارد.
پیشنهاد مطرحشده در مجموعه
در بحث گریهٔ ناشی از علتی غیر از گرسنگی، دکتر هلاکویی حرکت دادن کودک، راه رفتن با او، بازی و صحبت کردن را پیشنهاد میکند. او در همین بخش مدعی است که مکیدنِ پستانک، با وجود آرامش موقت، میتواند کار تغذیه را مختل کند؛ این ادعا و توصیه، نقلِ دیدگاه اوست.
پیشنهاد مطرحشده در مجموعه
به گفته دکتر هلاکویی کودکانی که واکنش تند نشان میدهند توجه دیگران را جلب میکنند و نیازهایشان زودتر و بهتر برآورده میشود، در حالی که کودکی که واکنشی نشان نمیدهد و با شرایط کنار میآید غالباً حق و سهم خودش را دریافت نخواهد کرد.
پیشنهاد مجموعهکودک تند را کمک کنید آرام بگیرد، و کودک آرام را کمک کنید خواستهاش را راحت ابراز کند.
پیشنهاد مطرحشده در مجموعه
دکتر هلاکویی دربارهٔ شیرخوارانی که گریهٔ شدید و مکرر دارند، توجه پیشاپیش به نیازهایشان را پیشنهاد میکند: غذای بهموقع، نظافت و حمام، و توجه به سرما، گرما یا ناراحتیای که گریه را برمیانگیزد. او میگوید حالتِ مورد بحثش معمولاً حدود سه یا چهارماهگی فروکش میکند؛ این پیشبینی، گفتهٔ او دربارهٔ آن توصیف است، نه تضمینی دربارهٔ هر گریه.
هشدار مطرحشده در مجموعه
دکتر هلاکویی میگوید کودک وقتی به سهماهگی میرسد پنج نوع گریه خواهد داشت: گریه گرسنگی، خستگی، خواب، درد، و سرما و گرما — در حالی که در ماه اول تقریباً یک گریه بیشتر ندارد.
هشدار مطرحشده در مجموعه
دکتر هلاکویی میان گریهٔ گرسنگی و گریهٔ ناشی از خستگی، درد یا عوامل دیگر فرق میگذارد. استدلال او این است که پاسخ دادن به همهٔ این حالتها با شیر، میان خوردن و رفع ناراحتی پیوند میسازد؛ او گرایش بعضی بزرگسالان به خوردن هنگام مشکل را هم با همین استدلال مرتبط میکند. این توضیح و نسبت علّی، نظر بیانشدهٔ او در مجموعه است.
پیشنهاد مجموعهپیشنهادهای دکتر هلاکویی برای آرامسازی در این بخش شامل در آغوش گرفتن، راه رفتن، بازی و گفتوگوست؛ او شیر و پستانک را پاسخ یکسان به همهٔ علتهای گریه نمیداند.
هشدار مطرحشده در مجموعه
دکتر هلاکویی میگوید حجم مطالب بیش از توان فعالیت ذهنی کودک است، و به همین دلیل در بسیاری موارد به یکباره رابطه خودش را با جهان خارج قطع میکند یا از وحشت این هجوم گریه میکند — پس باید فرصت داد که پس از مرتب کردن ذهنش دوباره به سمت ما برگردد.
هشدار مطرحشده در مجموعه
دکتر هلاکویی میگوید بعضی کودکان از خنده بلند، عطسه، سرفه، روشن شدن ناگهانی رادیو یا تلویزیون و اسباببازیهای پرصدا مثل شیپور میترسند. اگر چنین واکنشی دیدهایم، پیشنهاد او توجه بیشتر در مواجهه بعدی و هنگام خرید یا نخستین امتحان اسباببازی است.
پیشنهاد مجموعهاگر از جاروبرقی میترسد، وقتی جارو بکشید که مطمئنید او آن اطراف نیست.
نام پدیده طبیعی در سطر ۱۶۵۳ به صورت «رأس» ثبت شده و بدون بررسی صوت نمیتوان آن را دقیق نامگذاری کرد.
هشدار مطرحشده در مجموعه
دکتر هلاکویی چرخهای را توصیف میکند: پایان زودهنگام وعده، گرسنگی و گریه، کمتر شدن تمایل کودک به شیر مادر، کاهش شیر و سپس استفاده از شیر خشک. او همچنین پسندیدن طعم بعضی شیرهای جایگزین را در این روند مطرح میکند.
این زنجیره و تعبیر «بهانه» روایت علّی دکتر هلاکویی است؛ از یک علامت مانند گریه یا نپذیرفتن سینه نمیتوان این چرخه یا انگیزه مادر را نتیجه گرفت. متن علل دیگر دشواری تغذیه را در این پاسخ بررسی نمیکند.
هشدار مطرحشده در مجموعه
دکتر هلاکویی نور زیاد و فلاش، صدای بلند، دود سیگار و بوهای تند مانند عطر، مواد ضدبو و لاک را از عوامل ناراحتی هنگام شیر خوردن میشمارد. همچنین در هوای خشک از دستگاه بخور نام میبرد، اما نوع دستگاه یا شرایط استفاده را شرح نمیدهد.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی میگوید بعضی کودکان بلند و زیاد گریه میکنند و بعضی کم و کوتاه، و این به سیستم عصبی و واکنش کودک مربوط است نه به چیزی که او انتخاب کرده باشد.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی در توضیحِ شدتِ واکنش، قطعِ شیرخوردن را مثال میزند: بعضی کودکان بسیار شدید اعتراض میکنند و بعضی پس از نقونوق آرام میشوند و توجهشان به چیز دیگری جلب میشود. به گفتهٔ او، ابرازِ لذت نیز از هیجانِ فراوان تا واکنشِ کم تفاوت دارد؛ همچنین شدتِ فریاد همیشه با بزرگیِ درد یکسان نیست. این مثالها شرحِ تفاوتِ واکنشاند، نه دستورِ قطعِ شیر یا سنجشِ درد فقط از روی گریه.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی میگوید وقتی کودک به حدود ششماهگی میرسد، دو نوع گریه دیگر هم به آن پنج نوع اضافه میشود: حوصله سر رفتن و خشم. به گفته او این گریهها با هم متفاوتند و بسیاری از مادران و پدران این تشخیص را راحت انجام میدهند — و وقتی فهمیدید، باید بلافاصله او را مورد محبت قرار داد.
پیشنهاد مجموعهآغوش، نوازش و کلام آرام شما بیش از هر چیز کمک میکند.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی بعضی شیرخواران را تا حدود سه یا چهارماهگی با گریههای جیغمانند، چهرهٔ گرفته، پاهای جمعشده به شکم و عضلات سفت توصیف میکند؛ گریه ممکن است در مثال او پانزده یا بیست دقیقه ادامه یابد، کوتاه قطع شود و دوباره آغاز شود. او میگوید علت این حالت را بهدرستی نمیدانند. این توصیف، نامگذاری یا تشخیصِ بیماریِ یک کودک نیست.
در همین گفتار از «از حال رفتن» هم نام برده میشود؛ متن حاضر صرفاً آن توصیفِ قدیمی را گزارش میکند و از آن نمیتوان بیخطر بودنِ نشانههای یک کودک را نتیجه گرفت.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی در همین بحث، گریهٔ شدیدِ توصیفشده را معمولاً ناشی از حساسیت و واکنشپذیری کودک میخواند و آن را نشانهٔ بیماری نمیداند. او سپس بر اثرِ خشم یا رفتار نامناسب والدین تأکید میکند و از حفظ آرامش حرف میزند. بخش اول، ادعای پزشکیِ نقلشده از این مجموعهٔ قدیمی است؛ این صفحه از آن برای رد بیماری یا بیخطر دانستن گریهٔ کودک شما استفاده نمیکند.
پیشنهاد مجموعهتوصیهای که دکتر هلاکویی خطاب به والدین بیان میکند، حفظ آرامش و پرهیز از واکنش خشمگینانه است.
گفتهٔ «نشانهٔ بیماری نیست» در اینجا صرفاً با انتساب به دکتر هلاکویی آمده و مبنای تشخیص یا تصمیم درمانی نیست.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی از تفاوتِ کودکان در آرامبودن، جنبوجوش و میل به ارتباط با دیگران مثال میزند. تأکیدش این است که کودک این ویژگیهای آغازین را انتخاب نکرده و آنها را با خود به دنیا آورده است؛ برای توضیح این ناآشنایی، حتی از دست و پای خودِ کودک مثال میآورد. هدفِ این تصویر، شناختِ فرزندی است که اکنون پیشِ روی والد است.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی سطحِ فعالیت را نخستینِ نه مؤلفهٔ خلقوخو معرفی میکند: بعضی کودکان پس از خوابِ کوتاه پرجنبوجوشاند و بعضی آرامتر و کمتقاضاتر. او برای تفاوتِ فردی، از بیست ساعت خوابِ بعضی نوزادان در برابر پانزده یا شانزده ساعتِ بعضی دیگر مثال میزند. این عددها مثالهای خودِ او در بحثِ خلقوخو هستند، نه برنامهٔ خوابِ پیشنهادی برای هر نوزاد.
آنچه مجموعه میگوید
جزء سوم شدت پاسخ به محیط است: برخی کودکان بهمحض آنکه موضوعی مخالف میلشان است شدید و تند و بلافاصله با آن برخورد میکنند، در حالی که برخی توان این را دارند که منتظر بمانند، پاسخ را ارزیابی کنند و آن را متناسب با موضوع دربیاورند.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی آرام گرفتن عضلات بزرگسالان هنگام رویا را با ادامه حرکت در خواب کودکان مقایسه میکند. او میگوید کودک ممکن است در خواب گریه کند، مک بزند، بخندد، صدا درآورد یا بدنش را تکان دهد. در گفتار، این رفتارها بهطور احتمالی به ابراز رویا یا همزمانی فعالیت ذهن و بدن نسبت داده میشوند؛ متن برای تشخیص علت هر حرکت یا صدا معیار قطعی نمیدهد.
پیشنهاد مجموعهدر خواندن این بخش، توضیح احتمالی دکتر هلاکویی درباره حرکت در خواب را با تشخیص قطعیِ خواب بودن یا نبودن ناراحتی کودک یکی نگیرید.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی شروع دو دندان پایین و سپس بالا را حدود چهارماهگی و کامل شدن این چهار دندان را حدود ششماهگی توصیف میکند. او آبریزش دهان، درد و خارش، گریه و بدخوابی را همراه این دوره میآورد و از احتمال اسهال و استفراغ نیز نام میبرد. این زمانها و نسبت دادن نشانهها، گفته دکتر هلاکوییاند؛ متن برای تعیین علت نشانههای یک کودک کافی نیست.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی میگوید مسئله یادگیری در سه سال اول در بسیاری موارد شرطی شدن است: پدیدهای کاملاً بیطرف و بیاهمیت به یکباره با موضوع دیگری درمیآمیزد و کودک از آن پس شیء اول را دارای ویژگیای میداند که از قبل نداشت.
آنچه مجموعه میگوید
در مثال دکتر هلاکویی از شرطی شدن، کودک با شنوایی حساس از سرفه یا عطسه بلند میترسد و این ترس به شخصی که صدا را ایجاد کرده پیوند میخورد. سپس ممکن است با ورود همان فرد، حتی پدربزرگ یا مادربزرگ مهربان، گریه کند؛ بدون آنکه او در آن لحظه رفتار تهدیدکنندهای داشته باشد.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی رفتار کودک در آغاز زندگی را بیشتر «واکنش» مینامد: استفاده از پاسخ آماده، بهجای تحلیل موقعیت و انتخاب پاسخ تازه. او با این تمایز میخواهد اهمیت تجربههای تکرارشونده و رفتار اطرافیان را در شکلگیری الگوهای بعدی توضیح دهد.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی در پاسخ به پرسش درباره سوختگی زیر چهارده ماه، از درد خود حادثه، تکرار درد هنگام پانسمان و محدود شدن حرکت دست یا پا نام میبرد. او این تجربهها را در احساس کودک نسبت به امن یا دردآور بودن محیط مؤثر میداند؛ شدت اثر را در ادامه وابسته به موقعیت توضیح میدهد.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی میگوید خلقوخوی کودک بهویژه هنگام روبهرو شدن با فرد یا موضوع تازه، یا چیزی خلاف میل او آشکار میشود. در مثالهایش بعضی کودکان آرام و محتاطاند و بعضی ناآرامتر یا با انتظار بیشتر واکنش نشان میدهند. این توصیف برای فهم تفاوت پاسخ کودکان به موقعیت است.
نسخه تازه سایت آماده است.