راهنمای مطالعه · دلبستگی و امنیت

شناختِ خود و چیزهای آرامش‌بخش

شکل‌گیریِ «من» و «تو»، درکِ عکس‌های گذشته و نقشِ پتو یا اسباب‌بازیِ محبوب در احساسِ آشنایی و امنیت.

از موضوع مورد نیازتان شروع کنید

در این شاخه چه می‌خوانید؟

۸ عنوان · هر عنوان، مستقیم به متن همان مطلب می‌رسد.

شکل‌گرفتن «من» و «تو»

۲ مطلب

معنای تولد روانی و فردیت در چارچوب رشدِ مطرح‌شده در مجموعه.

مطالعهٔ این بخش

خودِ امروز و عکس‌های نوزادی

۲ مطلب

توصیف ناراحتی احتمالی از تصویر نوزادی و پاسخی که دکتر هلاکویی برای این موقعیت پیشنهاد می‌کند.

مطالعهٔ این بخش

اشیای آشنا و اطمینان به ماندن آن‌ها

۴ مطلب

قدم‌به‌قدم در این شاخه

از اینجا بخوانید

نکته‌ها را بخوانید؛ «توضیح بیشتر» جزئیات را داخل همان کارت باز می‌کند.

۸ مطلب در این شاخه

بخش ۱۲ مطلب

شکل‌گرفتن «من» و «تو»

معنای تولد روانی و فردیت در چارچوب رشدِ مطرح‌شده در مجموعه.

۹ تا ۱۸ ماهگی

نکتهٔ اصلی در مجموعه

تولد روانی و شکل‌گیری «من» در حدود یک‌سالگی

دکتر هلاکویی «تولد روانی» را شکل‌گیری تدریجی فردیت و مفهوم «من» می‌نامد: در توضیح او این روند از حدود هشت‌ماهگی آغاز می‌شود و در حدود دوازده‌ماهگی آشکارتر می‌شود. او این تعبیر را از تولد سلولی، تولد زیستی، «تولد اجتماعی» در حدود پنج‌سالگی و «تولد انسانی» در حدود هجده‌سالگی جدا می‌کند؛ این تقسیم‌بندی و سن‌ها روایت خود او از رشد است.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

منظور او از تولد روانی، تولد دوبارهٔ جسم نیست؛ کودک کم‌کم خود را فردی متمایز از دیگران می‌بیند، نه بخشی از آنان یا آنان را بخشی از خود. در ادامه، با مثال بازی و جابه‌جا شدن در نقش دیگران، «تولد اجتماعی» را توضیح می‌دهد. این واژه‌ها چارچوب توضیحی دکتر هلاکویی‌اند و نباید به‌صورت موعد قطعی برای توانایی‌های هر کودک خوانده شوند.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳
۹ تا ۱۸ ماهگی

نکتهٔ اصلی در مجموعه

تولد روانی: «من» و «تو»

دکتر هلاکویی می‌گوید از دوازده یا چهارده ماهگی دوران نوپایی آغاز می‌شود و حدود یک‌سالگی تولد روانی رخ می‌دهد: کودک متوجه می‌شود جدا از دیگران است، به مفهومی از «من» می‌رسد و شما را «تو» می‌شناسد — و اگر این مراحل درست پشت سر گذاشته شود، آمادگی پیدا می‌کند که آنجا که باید، از من و تو به «ما» برسد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳
بخش ۲۲ مطلب

خودِ امروز و عکس‌های نوزادی

توصیف ناراحتی احتمالی از تصویر نوزادی و پاسخی که دکتر هلاکویی برای این موقعیت پیشنهاد می‌کند.

۱۲ تا ۳۶ ماهگی

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

اگر عکس نوزادیِ خودش ناراحتش می‌کند

دکتر هلاکویی دربارهٔ برخی کودکان یک تا سه‌ساله، و گاهی تا چهار‌سالگی، می‌گوید دیدن عکس یا فیلم نوزادی خودشان می‌تواند ناراحت‌کننده باشد. توضیح او این است که کودک هنوز نسبتِ خودِ فعلی با آن تصویر را به‌روشنی نمی‌فهمد: ممکن است بپرسد آن کودک کجاست یا تصور کند دو نفر خواهند بود. این توصیف دربارهٔ واکنش احتمالی برخی کودکان است، نه واکنش همهٔ آن‌ها.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳
۱۲ تا ۳۶ ماهگی

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

اگر عکس نوزادی ناراحتش می‌کند، مدتی آن را کنار بگذارید

دکتر هلاکویی می‌گوید اگر کودک پس از دیدن عکس یا ویدیوی نوزادی خودش غمگین شد و گریه کرد، بهتر است برای چند ماه — شاید یک سال — آن‌ها هرگز نشانش داده نشود، تا این مرحله را پشت سر بگذارد و میان خودی که هست و آنچه بوده تفاوت قائل شود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳
بخش ۳۴ مطلب

اشیای آشنا و اطمینان به ماندن آن‌ها

پتو و عروسک آرامش‌بخش، همراه‌بردن وسایل و تغییر نگرانی از دست‌دادن آن‌ها در مثال‌های گفتار.

۱۲ تا ۳۶ ماهگی

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

پتوی امنیت را هرگز نگیرید

دکتر هلاکویی می‌گوید جدایی کودک را به خشم و حال بدی می‌رساند و برخی کودکان برای حل آن شما را با شیئی جانشین می‌کنند — عکس شما، یا پتویی که به خاطر نرمی و بوی شما و بوی خودش آن را همه‌جا با خودش می‌کشد. به گفته او باید کمکشان کرد و هیچ‌وقت با این اشیاء مسئله‌ای نداشت.

پیشنهاد مجموعهدکتر هلاکویی حتی دربارهٔ کودک ده یا دوازده‌ساله می‌گوید اگر می‌خواهد عروسک یا شیء آرامش‌بخشش را همراه ببرد، صرفِ این علاقه را با مخالفت پاسخ ندهید.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳
۱۲ تا ۳۶ ماهگی

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

برای شیء آرامش‌بخشِ محبوبش، جایگزین داشته باشید

دکتر هلاکویی دربارهٔ عروسک، اسباب‌بازی یا پتویی که کودک برای آرام شدن به آن دل‌بسته است می‌گوید اگر احتمال پارگی، شکستن یا فرسودگی دارد، دو یا سه نمونه تهیه کنید تا در صورت نیاز جایگزینی در دسترس باشد. دلیل این پیشنهاد، حفظ آرامش کودک هنگام از دست رفتنِ آن شیء محبوب است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳
۱۸ تا ۳۶ ماهگی

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

همراه‌بردن اسباب‌بازی و پتو در حدود دو‌سالگی

دکتر هلاکویی کودک دو‌ساله‌ای را مثال می‌زند که اسباب‌بازی یا پتویش را از اتاقی به اتاق دیگر یا خانهٔ خویشاوندان می‌برد. او این رفتار را به حس مالکیت و نگرانی از دراختیارنداشتن وسایل ربط می‌دهد و پیشنهاد می‌کند کودک از همراه‌داشتن آن‌ها آسوده‌خاطر باشد.

تعبیر «عدم اعتماد به دیگران» از دکتر هلاکویی است؛ همراه‌بردن یک وسیله به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره وضعیت روانی کودک کافی نیست.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴
۲۴ تا ۳۶ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

توصیف سه‌سالگی: اطمینان بیشتر به ماندن وسایل

دکتر هلاکویی کودک سه‌ساله را آماده‌تر برای گذاشتنِ اشیای مورد علاقه در یک جا توصیف می‌کند؛ او اطمینان دارد که وقتی برمی‌گردد هنوز آن‌ها را خواهد داشت، هرچند ممکن است در وقت ورود به خانه سراغشان برود. در مقایسه با کودک دو‌ساله‌ای که وسایلش را همراه می‌برد، این تغییر را نشانهٔ اعتماد بیشتر و نگرانی کمتر از دست‌دادن اشیا می‌داند.

این مقایسهٔ سنی، توصیف کلیِ گفتار است؛ از رفتار یک کودک نمی‌توان به‌تنهایی درباره اعتماد یا رشد او نتیجه‌گیری کرد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

برای کامل‌تر شدن تصویر

شاخه‌های دیگرِ دلبستگی و امنیت

دیدن کل موضوع
۲۷ مطلب

پیوند نخستین و پاسخ به نیاز

تماس، نوازش، شناختِ نشانه‌های کودک و نقشِ رسیدگیِ روزمره در تجربهٔ امنیت؛ همراه با حدودِ ادعاهای منبع.

از جمله: امنیت، بزرگ‌ترین نیاز پس از نیازهای بدنی
۹ مطلب

اعتماد و تجربه‌های آغازینِ رابطه

برداشتِ دکتر هلاکویی از شکل‌گیریِ اعتماد به خود، دیگران و جهان، و اثرِ تجربهٔ نزدیکی یا دوری بر رابطه‌های بعدی.

از جمله: مهم‌ترین چیز چهارده ماه اول: اطمینان
۱۲ مطلب

مراقبِ آشنا و پیوستگیِ رابطه

انتخابِ مراقب، هماهنگی با خانواده و آشناییِ تدریجیِ کودک با کسی که رسیدگیِ روزانه را بر عهده می‌گیرد.

از جمله: در سال اول، یک نفر ثابت
۸ مطلب

آشنایی با مهد و انتخابِ محیط

آمادگی برای محیطِ تازه، حضورِ همراهِ والد، احساسِ تعلق و معیارهای بررسیِ مهد در روایتِ مجموعه.

از جمله: سن شروع و آشنایی قبلی با مهد در نظر دکتر هلاکویی
۲۳ مطلب

دوری، اضطرابِ جدایی و بازگشت

تفاوتِ غریبه و جدایی، واکنش به رفتنِ مراقب و راه‌های حفظِ ارتباط و بازگشتِ تدریجیِ اعتماد.

از جمله: اضطراب غریبه‌ها با اضطراب جدایی یکی نیست
۱۷ مطلب

پذیرشِ خواهر یا برادرِ تازه

خبرِ بارداری، آمادگی برای آمدنِ نوزاد، شریک‌شدنِ توجه و پاسخ به دلخوری یا رفتارهای بازگشتیِ فرزند بزرگ‌تر.

از جمله: نه ماه، برای او سال‌ها است
۵ مطلب

فهمِ احساس، دلخوری و فقدان

دریافتِ محبت از نگاهِ کودک، فهمِ احساسِ دیگران و برداشتِ خردسال از بیماری، مرگ یا جداییِ والدین.

از جمله: برداشت دکتر هلاکویی از «دوستت ندارم» کودک