فصل ۰۸ از ۸راهنمای سه سال اول

خوابدر ۲۴ تا ۳۶ ماهگی

یک موضوع، با نگاهی دقیق‌تر

ساعت مغزی، جای خواب، بیدارشدن‌های شبانه، و خواب خود پدر و مادر.

شروع مطالعه
راهنما
۱۳
قسمت از مجموعه
۳

همهٔ نکته‌های این موضوع، با توضیح و ارجاع به متن مجموعه.

خواب در ۲۴ تا ۳۶ ماهگی

از دانستن به عمل

بایدها و نبایدها

گزیده‌ای از پیشنهادهای مجموعه
انجام بدهید

شرایطی فراهم کنید که خودش به خواب برود.

انجام ندهید

خوابیدن را با فرمان، تنبیه یا تحقیر تحمیل نکنید.

چرا؟ توضیح و منبع

«باید بخوابی» وقتی خوابش نمی‌آید

وقتی والد وقت خواب را رسیده می‌داند اما کودک خواب‌آلود نیست، دکتر هلاکویی میان فراهم‌کردنِ شرایط خواب و خواباندن با فرمان، تنبیه یا تحقیر فرق می‌گذارد. به برداشت او، فشارِ والد می‌تواند کودک را نسبت به حسِ بدنش مردد کند. او دربارهٔ کودکی که از دو یا دوونیم‌سالگی می‌تواند اختلافِ شب قبل را به یاد بیاورد، می‌گوید بیدارشدنِ صبح ممکن است برایش تأییدِ این تصور باشد که والد درست می‌گفت و خودش اشتباه می‌کرد.

خواندن راهنما و متن اصلی

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

پتوی امنیت را هرگز نگیرید

دکتر هلاکویی می‌گوید جدایی کودک را به خشم و حال بدی می‌رساند و برخی کودکان برای حل آن شما را با شیئی جانشین می‌کنند — عکس شما، یا پتویی که به خاطر نرمی و بوی شما و بوی خودش آن را همه‌جا با خودش می‌کشد. به گفته او باید کمکشان کرد و هیچ‌وقت با این اشیاء مسئله‌ای نداشت.

پیشنهاد مجموعهدکتر هلاکویی حتی دربارهٔ کودک ده یا دوازده‌ساله می‌گوید اگر می‌خواهد عروسک یا شیء آرامش‌بخشش را همراه ببرد، صرفِ این علاقه را با مخالفت پاسخ ندهید.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

برای شیء آرامش‌بخشِ محبوبش، جایگزین داشته باشید

دکتر هلاکویی دربارهٔ عروسک، اسباب‌بازی یا پتویی که کودک برای آرام شدن به آن دل‌بسته است می‌گوید اگر احتمال پارگی، شکستن یا فرسودگی دارد، دو یا سه نمونه تهیه کنید تا در صورت نیاز جایگزینی در دسترس باشد. دلیل این پیشنهاد، حفظ آرامش کودک هنگام از دست رفتنِ آن شیء محبوب است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

رفتارهای نوزادیِ دوباره پس از آمدن خواهر یا برادر

دکتر هلاکویی می‌گوید پس از تولد خواهر یا برادر، کودک بزرگ‌تر ممکن است دوباره شیشه شیر یا پوشک بخواهد یا پس از مدتی خشکی، شب‌ادراری پیدا کند. او این بازگشت به رفتارهای نوزادی را در این موقعیت به میل کودک برای کوچک بودن و دریافت توجهی شبیه نوزاد تعبیر می‌کند.

این بخش برداشت دکتر هلاکویی از واکنش کودک به تولد نوزاد است؛ علت ادرار یا مدفوع و تغییرات جسمیِ یک کودک مشخص را بررسی نمی‌کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

لیوان آب پیش از خواب

دکتر هلاکویی از کودکی مثال می‌زند که هنگام خواب آب می‌خواهد: شاید تشنه است و شاید می‌خواهد بیدار بماند. به نظر او، پاسخِ «تشنه نیستی، آب نمی‌دهم، خودت را خیس می‌کنی» احساس بدنی کودک را بی‌اعتبار می‌کند و ممکن است او را به این برداشت برساند که حتی وقتی تشنگی حس می‌کند، حسش اشتباه است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

«باید بخوابی» وقتی خوابش نمی‌آید

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

وقتی والد وقت خواب را رسیده می‌داند اما کودک خواب‌آلود نیست، دکتر هلاکویی میان فراهم‌کردنِ شرایط خواب و خواباندن با فرمان، تنبیه یا تحقیر فرق می‌گذارد. به برداشت او، فشارِ والد می‌تواند کودک را نسبت به حسِ بدنش مردد کند. او دربارهٔ کودکی که از دو یا دوونیم‌سالگی می‌تواند اختلافِ شب قبل را به یاد بیاورد، می‌گوید بیدارشدنِ صبح ممکن است برایش تأییدِ این تصور باشد که والد درست می‌گفت و خودش اشتباه می‌کرد.

پیشنهاد مجموعهشرایطی فراهم کنید که خودش به خواب برود، نه اینکه به خواب رفتن را به او دستور بدهید.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

سیزده ساعت در دو سالگی، دوازده در سه سالگی

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید کودک دو‌ساله حدود سیزده ساعت می‌خوابد که چهار تا پنج ساعتش در مرحله حرکت سریع چشم — نشانه فعالیت ذهن — است، و در سه سالگی خواب به حدود دوازده ساعت و این مرحله به حدود سه ساعت می‌رسد؛ معنایش این است که کودک آهسته‌آهسته از درون آرام می‌گیرد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

خواب صبح، بعد خواب بعد از ظهر، بعد هیچ

آنچه مجموعه می‌گوید

به گفته دکتر هلاکویی کودک دو‌ساله صبح و بعد از ظهر می‌خوابد، در سه سالگی فقط خواب بعد از ظهر را دارد و شاید پس از سه سال و نیم آن را هم کنار بگذارد. کودکان دو‌سال‌و‌نیمه برای خوابیدن تشریفات و آداب ویژه‌ای لازم دارند و اگر فرد مورد علاقه‌شان کنارشان نباشد نمی‌خوابند.

متن‌ها کاملاً هم‌سو نیستنددر قسمت دوم، حدود دوسالگی معمولاً فقط خواب عصر ذکر شده بود؛ این دو توصیف سنی کاملاً یکسان نیستند.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

دکتر هلاکویی در این قسمت برای دوسالگی خواب صبح و عصر، برای سه‌سالگی فقط خواب عصر و پس از سه‌سال‌ونیمگی احتمال حذف آن را مطرح می‌کند. در ادامه، دوسال‌ونیمگی را زمانی با حساسیت بیشتر به آداب خواب و حضور والد خاص توصیف می‌کند؛ در دو و سه سالگی، به گفته او پذیرش پدر یا مادر انعطاف‌پذیرتر است.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۲قسمت ۶

جابه‌جا شدن محل خوابِ بعضی کودکان سه‌ساله

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی توصیف می‌کند که بعضی کودکان سه‌ساله پس از بیدار شدن، به جای اتاق والدین به مبل یا جای دیگری در خانه می‌روند و دوباره می‌خوابند، در حالی که برخی دیگر سراغ پدر و مادر می‌آیند. این بند مثال‌هایی از تفاوت رفتار شبانه است؛ وجود یا محل یک کودک را صرفاً از این توصیف نمی‌توان نتیجه گرفت.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

توصیف دکتر هلاکویی از پوشش خواب در یک تا سه سالگی

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی برای کودک یک تا سه ساله لباس نسبتاً گشاد و نازک و تنظیم دمای اتاق را مطرح می‌کند. او در مقابل، برای نوزاد و شیرخوار لباس کمی محدودکننده را با هدف کاهش پریدن بدن مفید می‌خواند. این دو پیشنهاد مربوط به سن‌های متفاوت و نظر خود او هستند. در پایان نیز می‌گوید مشکلات خواب پس از چهارسالگی احتمالاً کمتر می‌شوند، نه اینکه برای همه قطعاً برطرف خواهند شد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

برخوردِ متناسب با سطحِ انرژیِ کودک

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی برای تفاوتِ سطحِ انرژی، از خوابِ دوازده تا چهارده‌ساعتهٔ بعضی سه‌ساله‌ها و حدود ده ساعتِ بعضی دیگر مثال می‌زند. او می‌گوید انرژیِ زیاد می‌تواند در مسیرِ سازنده یا مخرب به کار بیفتد و کودکانِ آرام‌تر نیز الگوی متفاوتی دارند. پیش‌بینیِ او دربارهٔ موفقیت یا دردسر، توصیفِ کلیِ خودش است؛ نکتهٔ تربیتیِ این بخش، برخوردِ متناسب با میزان فعالیتِ همین کودک است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

دوره خواب، با سن بلندتر می‌شود

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی ارقام را می‌دهد: خواب چهار مرحله دارد و ما از یک به چهار می‌رویم و برمی‌گردیم؛ این دوره در کودک تا حدود دو سالگی نزدیک شصت دقیقه است، از دو سالگی به هفتاد‌و‌پنج دقیقه می‌رسد، و از پنج سالگی حدود نود دقیقه.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

به خواب دیدن هم نیاز داریم

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید در پایان هر دوره نود دقیقه‌ای رویا اتفاق می‌افتد، پس کسی که هفت‌ساعت‌و‌نیم می‌خوابد پنج دوره خواب دیدن دارد که از پنج‌شش دقیقه آغاز می‌شود و تا بیست‌و‌پنج دقیقه می‌رسد. به گفته او سه شبانه‌روز نخوابیدن افسردگی می‌آورد — و اگر کسی بخوابد ولی اجازه خواب دیدن نداشته باشد، نتیجه تقریباً همان است.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

دکتر هلاکویی میان خودِ خواب و خواب دیدن فرق می‌گذارد و ادعا می‌کند محرومیت از رویا نیز مانند محرومیت از خواب می‌تواند حال روانی را به هم بزند. در ادامه می‌گوید اگر فرصت خواب دیدن کم شده باشد، فرد در فرصت بعد آن را جبران می‌کند. او همچنین به یاد نیاوردن رویا را به خواب عمیق و به یاد آوردنش را به خواب سبک نسبت می‌دهد. این توضیح‌ها برداشت‌ها و ادعاهای همین گفتارند؛ در متن مرجع مستقلی برای آن‌ها معرفی نمی‌شود.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

سهم بیشتر مرحله حرکت سریع چشم در خواب نوزاد

آنچه مجموعه می‌گوید

در توصیف دکتر هلاکویی، نوزاد بیش از نیمی از خوابش را در مرحله حرکت سریع چشم می‌گذراند و این سهم با افزایش سن کم می‌شود. او برای دوسالگی عدد حدود سی و برای پنج‌سالگی حدود بیست‌ودو تا بیست‌وپنج را می‌آورد. منظور این بند سهم یک مرحله خواب است؛ تعبیر قبلیِ «نیمی از خواب را خواب می‌بیند» از متن دقیق‌تر نبود.

اعداد سی و بیست‌ودو تا بیست‌وپنج در زیرنویس بدون علامت یا واژه درصد ثبت شده‌اند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲