مرحله‌های سنی

۲۴ تا ۳۶ ماهگی

گفت‌وگوی شفاف به‌جای زبان کودکانه، آموزش دستشویی، و ریشه‌های حرمت نفس.

فهرست این مرحله
  1. ۱۳خوابسیزده ساعت در دو سالگی، دوازده در سه سالگی
  2. ۱۸تغذیهمکیدن انگشت: با حوصله، نه با جدال
  3. ۲۱گریه و آرام کردنفکرِ رنجش می‌ماند، حتی وقتی اتفاق جبران شده
  4. ۶۹دلبستگی و امنیتاز دو‌سالگی، چند ساعت در محیطی دیگر
  5. ۲۷نظم روزانهحالت تهوع در سفر: از قبل بگویید
  6. ۱۰۴زبان و گفت‌وگومسیر زبان: صدا، حرف، کلمه
  7. ۹۱بازی و یادگیرییک شیء ساده، چند کاربرد
  8. ۸۰استقلال و مهارتشرح سخنران از مهارت‌های حرکتی تا سه‌سالگی
  9. ۹۱مرزها و رفتارتا چهار سالگی، اسباب‌بازی او را به کسی ندهید
  10. ۹۲والدین و خانوادهنیاز داشتن، عیب نیست

خواب۱۳

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

لیوان آب پیش از خواب

سخنران از کودکی مثال می‌زند که هنگام خواب آب می‌خواهد: شاید تشنه است و شاید می‌خواهد بیدار بماند. به نظر او، پاسخِ «تشنه نیستی، آب نمی‌دهم، خودت را خیس می‌کنی» احساس بدنی کودک را بی‌اعتبار می‌کند و ممکن است او را به این برداشت برساند که حتی وقتی تشنگی حس می‌کند، حسش اشتباه است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

«باید بخوابی» وقتی خوابش نمی‌آید

وقتی والد وقت خواب را رسیده می‌داند اما کودک خواب‌آلود نیست، سخنران میان فراهم‌کردنِ شرایط خواب و خواباندن با فرمان، تنبیه یا تحقیر فرق می‌گذارد. به برداشت او، فشارِ والد می‌تواند کودک را نسبت به حسِ بدنش مردد کند. او دربارهٔ کودکی که از دو یا دوونیم‌سالگی می‌تواند اختلافِ شب قبل را به یاد بیاورد، می‌گوید بیدارشدنِ صبح ممکن است برایش تأییدِ این تصور باشد که والد درست می‌گفت و خودش اشتباه می‌کرد.

پیشنهاد مجموعهشرایطی فراهم کنید که خودش به خواب برود، نه اینکه به خواب رفتن را به او دستور بدهید.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

آنچه مجموعه می‌گوید

سیزده ساعت در دو سالگی، دوازده در سه سالگی

سخنران می‌گوید کودک دو‌ساله حدود سیزده ساعت می‌خوابد که چهار تا پنج ساعتش در مرحله حرکت سریع چشم — نشانه فعالیت ذهن — است، و در سه سالگی خواب به حدود دوازده ساعت و این مرحله به حدود سه ساعت می‌رسد؛ معنایش این است که کودک آهسته‌آهسته از درون آرام می‌گیرد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

آنچه مجموعه می‌گوید

خواب صبح، بعد خواب بعد از ظهر، بعد هیچ

به گفته سخنران کودک دو‌ساله صبح و بعد از ظهر می‌خوابد، در سه سالگی فقط خواب بعد از ظهر را دارد و شاید پس از سه سال و نیم آن را هم کنار بگذارد. کودکان دو‌سال‌و‌نیمه برای خوابیدن تشریفات و آداب ویژه‌ای لازم دارند و اگر فرد مورد علاقه‌شان کنارشان نباشد نمی‌خوابند.

متن‌ها کاملاً هم‌سو نیستنددر قسمت دوم، حدود دوسالگی معمولاً فقط خواب عصر ذکر شده بود؛ این دو توصیف سنی کاملاً یکسان نیستند.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

سخنران در این قسمت برای دوسالگی خواب صبح و عصر، برای سه‌سالگی فقط خواب عصر و پس از سه‌سال‌ونیمگی احتمال حذف آن را مطرح می‌کند. در ادامه، دوسال‌ونیمگی را زمانی با حساسیت بیشتر به آداب خواب و حضور والد خاص توصیف می‌کند؛ در دو و سه سالگی، به گفته او پذیرش پدر یا مادر انعطاف‌پذیرتر است.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۲قسمت ۶

آنچه مجموعه می‌گوید

جابه‌جا شدن محل خوابِ بعضی کودکان سه‌ساله

سخنران توصیف می‌کند که بعضی کودکان سه‌ساله پس از بیدار شدن، به جای اتاق والدین به مبل یا جای دیگری در خانه می‌روند و دوباره می‌خوابند، در حالی که برخی دیگر سراغ پدر و مادر می‌آیند. این بند مثال‌هایی از تفاوت رفتار شبانه است؛ وجود یا محل یک کودک را صرفاً از این توصیف نمی‌توان نتیجه گرفت.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

آنچه مجموعه می‌گوید

توصیف سخنران از پوشش خواب در یک تا سه سالگی

سخنران برای کودک یک تا سه ساله لباس نسبتاً گشاد و نازک و تنظیم دمای اتاق را مطرح می‌کند. او در مقابل، برای نوزاد و شیرخوار لباس کمی محدودکننده را با هدف کاهش پریدن بدن مفید می‌خواند. این دو پیشنهاد مربوط به سن‌های متفاوت و نظر خود او هستند. در پایان نیز می‌گوید مشکلات خواب پس از چهارسالگی احتمالاً کمتر می‌شوند، نه اینکه برای همه قطعاً برطرف خواهند شد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

همه «خواب» در این مرحله۱۳

تغذیه۱۸

نکتهٔ اصلی در مجموعه

غذا را یک عمل بدنی نگه دارید

منظور سخنران از «بدنی ماندنِ غذا» در این بخش این است که خوردن به میدان فشار، مقایسه و گزارش درباره کم یا زیاد خوردن کودک تبدیل نشود. او کیفیت غذا و واکنش فعلی کودک را مهم‌تر از مجبور کردن به مقدار معین می‌داند و نگران است که برخوردهای بزرگسال، غذا را به مسئله‌ای روانی در رابطه با کودک بدل کند.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

مکیدن انگشت: با حوصله، نه با جدال

سخنران می‌گوید بعضی کودکانی که روزها انگشت نمی‌مکند، تا حدود سه تا سه‌ونیم سال پیش از خواب چند دقیقه چنین می‌کنند. هشدار اصلی او این است که جدال می‌تواند نگرانی را بیشتر و همین رفتار آرام‌کننده را تقویت کند؛ تغییر را تدریجی توصیف می‌کند.

در این گفتار بیرون آوردن دست پس از خواب عمیق هم مطرح می‌شود، اما دستور واحدی برای همه کودکان یا معیار تشخیص مشکل نیست.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۵

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

غذاها را بی‌اجازه با هم قاطی نکنید

به گفته سخنران کودک حدود دو سالگی تقریباً هر غذایی می‌خورد اما حدود دو سال و نیم اصرار عجیبی به تکرار غذاها دارد؛ در این سن از مخلوط شدن غذاها خوشحال نمی‌شود و بدون موافقت او نباید خورش را روی پلویش ریخت. اگر خودش ترکیبی من‌درآوردی ساخت، سخنران می‌گوید مزه کنید و از ابتکار آشپزی‌اش تعریف کنید.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

درباره غذایی که نخورده، به کسی چیزی نگویید

سخنران در بحث ترجیح‌های غذایی از حدود دوسال‌ونیمگی می‌گوید کودک را برای غذایی که نمی‌خورد تحت فشار نگذارید و این امتناع را به برچسب یا گزارش مکرر به دیگران تبدیل نکنید. در نظر او، نپذیرفتن امروز ممکن است تغییر کند، اما شنیدن مکررِ «او این غذا را نمی‌خورد» می‌تواند کودک را بر همان انتخاب نگه دارد.

پیشنهاد مجموعهاگر برای خودش نامی روی غذا گذاشته — «برنج تمیز» — همان را رعایت کنید.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

غذا به اندازه؛ بدون اجبار به خالی کردن بشقاب

سخنران می‌گوید به اندازه در ظرف کودک غذا بگذارید و پیش از تمام شدن، دوباره اضافه نکنید؛ اما کودک را به تمام کردن غذا مجبور نکنید یا بابت زیاد خواستن سرزنش نکنید. دلیلش این است که کودک هنوز مقدار گرسنگی، علاقه به غذا و اندازه سهمش را دقیق نمی‌شناسد. در ادامه، از فرصت آزمودن غذاهای مختلف از حدود سه‌سالگی هم نام می‌برد.

پیشنهاد مجموعهاو در همین بحث، فاصله سه‌ساعته غذا و فقط آب میان وعده‌ها را پیشنهاد می‌کند؛ این زمان‌بندی نقل نظر سخنران است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

غذا را شما انتخاب کردید — ترتیبش را او

سخنران پیشنهاد می‌کند در میان غذاها، لباس‌ها یا جاهای نشستنِ مناسبی که والد فراهم کرده است، به نوپا حق انتخاب بدهید؛ مثلاً ترتیب خوردنِ غذاها را خودش انتخاب کند. او هم‌زمان مثال می‌زند که لباس نازک ممکن است برای هوای سرد نامناسب باشد، پس انتخاب کودک در این بحث جدا از مناسب بودن شرایط نیست.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

همه «تغذیه» در این مرحله۱۸

گریه و آرام کردن۲۱

نکتهٔ اصلی در مجموعه

فکرِ رنجش می‌ماند، حتی وقتی اتفاق جبران شده

در توضیح سخنران دربارهٔ کودک یک تا سه‌ساله، به‌دست‌آوردن کنترل بدن به معنی کنترل ذهن نیست. کودک ممکن است پس از جبران یک ناراحتی همچنان خاطرهٔ آن را نگه دارد و گریه کند: ابتدا یک بیسکویت می‌خواسته و حالا تمام ظرف را دارد، اما رنجشِ نخست هنوز در ذهنش مانده است. مثالِ یک ساعت گریه، توضیح سخنران برای ماندگاری فکر است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

نقش واکنش اولیه والد پس از آسیب کودک

سخنران اثر حادثه را به شدت و وسعت آسیب، سن کودک، درد بعدی و واکنش نخست والد پیوند می‌دهد. مثالش کودکی است که زخم کم‌دردی داشته اما دیدن وحشت یا خشم والد او را بیشتر ترسانده است؛ منظور این نیست که همیشه واکنش والد از خود آسیب مهم‌تر است.

پیشنهاد مجموعهتوصیه سخنران کوشش برای حفظ آرامش در حد توان و کمک گرفتن از فرد حاضر دیگر است، اگر والد در آن لحظه نمی‌تواند آرام بماند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱

آنچه مجموعه می‌گوید

پیوند ترس با چای پس از سوختگی؛ مثال شرطی شدن

مثال سخنران کودکی است که چای داغ یا آب جوش روی دستش ریخته است. او می‌گوید کودک ممکن است بعداً با دیدن چای خوردن خود یا دیگران ناراحت شود، چون آن موقعیت یادآور درد شده است. «حساسیت» در این بحث واکنش ترس و خاطره است، نه ادعای آلرژی غذایی.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱

همه «گریه و آرام کردن» در این مرحله۲۱

دلبستگی و امنیت۶۹

نکتهٔ اصلی در مجموعه

آمدن نوزاد و شریک شدن در توجه پدر و مادر

سخنران توضیح می‌دهد که با تولد خواهر یا برادر، فرزند بزرگ‌تر باید توجه و محبت پدر و به‌ویژه مادر را با تازه‌وارد شریک شود. او این تغییر را برای بسیاری از کودکان دشوار می‌داند؛ بنابراین صرفِ خبر داشتن از تولد، به معنای خوشحالی یا آمادگی عاطفی کودک نیست.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

نکتهٔ اصلی در مجموعه

به دلخوری فرزند بزرگ‌تر پس از تولد نوزاد توجه کنید

سخنران پس از تولد خواهر یا برادر، افزایش نیاز فرزند بزرگ‌تر به توجه را قابل فهم می‌داند و بر پذیرفتن ناراحتی او تأکید می‌کند. در نگاه او وظیفه والدین کم کردن فشار این تغییر و پاسخ دادن به نیاز عاطفی کودک است. احساس کودک ممکن است مستقیم گفته نشود و در بازی یا داستان‌هایی که می‌سازد دیده شود.

تعبیر «زخم قطعی» و این ادعا که هیچ کودکی بدون آسیب نوزاد را نمی‌پذیرد، بیان و تفسیر سخنران است، نه نتیجه ارزیابی همه کودکان.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

نکتهٔ اصلی در مجموعه

دو سال اول، الگوهایش را می‌سازد

سخنران می‌گوید کودک بر اساس تجربه دو سال اول طرح‌هایی برای ارتباط با دنیای خارج انتخاب می‌کند و از دو سالگی آن‌ها را درونی می‌کند: اگر از نزدیکی با دیگران لذت برده و مردم را دوست‌داشتنی دیده، می‌کوشد با آن‌ها در ارتباط باشد؛ و اگر نتیجه گرفته بودن با مردم آزار دارد، از هر فرصتی برای دوری استفاده می‌کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

نکتهٔ اصلی در مجموعه

در آغوش گرفتن، یک نیاز است

سخنران می‌گوید تا سه سالگی حرف زدن با کودک — به‌ویژه وقت حمام و لباس پوشاندن — و آواز خواندن به او کمک می‌کند؛ و ارتباط فیزیکی، در آغوش گرفتن، نوازش و غرق بوسه کردن یکی از حالاتی است که کودک نه تنها از آن لذت می‌برد بلکه سخت به آن محتاج است و از آن راه به آرامش و امنیت می‌رسد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

نکتهٔ اصلی در مجموعه

برداشت سخنران از «دوستت ندارم» کودک

سخنران ترجمه‌ای می‌دهد: ممکن است کودک لحظه‌ای مادرش را کاملاً دوست داشته باشد و بعد بگوید از او متنفر است یا دوستش ندارد — و غالباً مقصودش این است که «می‌دانم شما مرا دوست ندارید». او همچنین می‌گوید کودک ممکن است آرزو کند خواهر یا برادرش نباشد و بعد پشیمان شود.

پیشنهاد مجموعهدر برداشت سخنران، پشت این جمله ممکن است احساسِ دوست‌داشته‌نشدن و ناتوانی کودک در کنارگذاشتن فکر ناخوشایند باشد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

تا سه سالگی، آدم‌ها مهم‌تر از اشیاء

سخنران می‌گوید حدود شش‌ماهگی توجه و تمرکز بهتری دارد و عمق و فاصله را می‌بیند، و حدود چهارماهگی چشمش را با بقیه حواسش مرتبط می‌کند. اما تا تقریباً پایان سه سالگی اشخاص برای او مهم‌تر از اشیاء هستند: همیشه می‌تواند اسباب‌بازی را رها کند و به سمت کسی برود که دوست دارد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

همه «دلبستگی و امنیت» در این مرحله۶۹

نظم روزانه۲۷

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

حالت تهوع در سفر: از قبل بگویید

سخنران برای کودکی که در اتومبیل یا قطار بدحال می‌شود، آماده کردن آرام او پیش از سفر را پیشنهاد می‌کند: ممکن است دوباره پیش بیاید و مراقب کنارش خواهد بود. همراه داشتن وسایل لازم و توقف در صورت درخواست را مثال می‌زند تا کودک مجبور به پنهان کردن ناراحتی نباشد.

پیشنهاد مجموعهدر برنامه بستن چشم، آواز یا گفت‌وگوی خوشایند پیشنهاد و کتاب خواندن یا بحث ناراحت‌کننده نامناسب توصیف می‌شود.

توصیه او درباره صندلی عقب یا جلو شرح منبع است؛ این قسمت قواعد ایمنی صندلی کودک یا علت پزشکی بدحالی سفر را تعیین نمی‌کند.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۵

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

در راه‌رفتن بیرون از خانه، فرصت استراحت را ببینید

سخنران می‌گوید کودک نزدیک سه‌سالگی ممکن است ده تا بیست دقیقه همراه والد راه برود، اما نباید از او انتظار مسیر طولانی داشت. استدلالش این است که حرکت زیاد در خانه با فرصت نشستن و استراحت همراه است، درحالی‌که راه‌رفتن در محل خرید ممکن است چنین فرصتی نداشته باشد.

پیشنهاد مجموعهپیشنهاد او در مثال خرید این است که گاهی کودک بغل شود یا در کالسکه قرار بگیرد تا استراحت کند.

ده تا بیست دقیقه، عددِ ذکرشده در این مثال است؛ متن آن را سقف دقیق و یکسانِ توان راه‌رفتن همهٔ کودکان معرفی نمی‌کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

او گرمش است و شما لباس اضافه می‌کنید

در مثال سخنران، کودک از فعالیت گرمش شده و می‌خواهد لباسش کمتر شود، اما والد با گفتنِ «سرما می‌خوری» لباس دیگری اضافه می‌کند. سخنران می‌گوید این برخورد ممکن است کودک را به حسِ گرمای خود بی‌اعتماد کند؛ حتی اگر هفتهٔ بعد سرما بخورد، آن را تقصیر خودش بداند. این بخش دربارهٔ برداشتِ کودک از پاسخِ والد است، نه اثباتِ علتِ سرماخوردگی.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

آنچه مجموعه می‌گوید

حدس سخنران درباره علت بدحالی سفر

سخنران علت دقیق بدحالی در حرکت را نامشخص می‌خواند و حدس می‌زند اضطراب و تحریکات مربوط به چشم در آن نقش دارند؛ آن را در این گفتار مسئله گوارشی نمی‌داند. این توضیح یک فرض در برنامه است، نه تشخیص علت برای کودک.

او برای موارد شدید از آرام‌بخش نام می‌برد اما دارو، مقدار و شرایط پزشکی را مشخص نمی‌کند؛ این اشاره توصیه مصرف دارو در این راهنما نیست.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۵

آنچه مجموعه می‌گوید

توصیف سخنران از تحمل تغییر در دو تا سه‌سالگی

سخنران، در ادامهٔ مثال بازی با لباس‌های متفاوت، کودک دو تا دو‌ونیم‌ساله را مخالف تغییر توصیف می‌کند و می‌گوید بین دو‌ونیم تا سه‌سالگی ظرفیت تحمل شرایط متفاوت بیشتر می‌شود.

این مرزبندی و تعبیر کلی درباره مخالفت با تغییر، توصیف همین گفتار است؛ از آن نمی‌توان درباره توانایی هر کودک حکم قطعی داد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

آنچه مجموعه می‌گوید

تربیت اول زندگی، ساختن عادت است

در ادامهٔ بحث دو تا سه‌سالگی، سخنران می‌گوید کودک علایق تازه پیدا می‌کند و به سوی عادت‌ها می‌رود. سپس این دیدگاه را نقل می‌کند که تربیت در آغاز زندگی، ایجاد عادت‌های مطلوب است و افزودن عادت‌های خوب می‌تواند به رشد او کمک کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

همه «نظم روزانه» در این مرحله۲۷

زبان و گفت‌وگو۱۰۴

نکتهٔ اصلی در مجموعه

پیشنهاد سخنران: پس از دو‌سالگی روشن و شمرده حرف بزنید

سخنران می‌گوید کودکان تا دو‌سالگی معمولاً از حرف‌زدنِ کودکانهٔ والد خوشحال می‌شوند، اما بسیاری پس از دو‌سالگی، به‌ویژه دو‌ونیم‌سالگی، از آن ناراحت می‌شوند. پیشنهاد او برای این دوره استفاده از کلام روشن، شفاف و شمرده است؛ این واکنش سنی، توصیف کلیِ خودِ گفتار است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

کتاب خواندن، جایی که نظم آموخته می‌شود

سخنران می‌گوید هر دو والد می‌توانند، با هم یا به نوبت، کتاب بخوانند. کودک زیر دو‌سال ممکن است از کنارشان بلند شود یا بازی کند و همچنان گوش بدهد؛ پیشنهاد او ادامهٔ خواندن در محدودهٔ دید و شنیدن است، مگر اینکه خودِ کودک بخواهد خواندن متوقف شود.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

او معمولاً بعد از شام یا پیش از خواب را زمان مناسبی برای این کار می‌داند. ادامه‌دادنِ خواندن در این مثال، به معنای مجبورکردن کودک به نشستن نیست: سخنران می‌گوید می‌توان منتظر برگشت او ماند و درخواستش برای توقف را پذیرفت. سپس در توصیفی کلی ادعا می‌کند کودکان پس از سه‌سالگی کنار والد تا پایان می‌نشینند. او تکرارِ شرایط مشخصِ کتاب‌خواندن را فرصتی برای یادگرفتن نظم و شکلِ پایدارِ رابطه می‌داند؛ این توصیف سنی را نباید انتظار قطعی از هر کودک دانست.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

برای اعتراضِ کودک، پاسخِ کوتاه و ملموس

وقتی «چرا»ی کودکِ دو یا سه‌ساله در اعتراض به برآورده‌نشدنِ خواسته است، سخنران پاسخِ کوتاه، ساده و قابل‌فهم را پیشنهاد می‌کند. به نظرِ او استدلالِ طولانی و انتزاعی در این موقعیت به نتیجه نمی‌رسد. مثال‌هایش توضیحِ محسوس یا مرزِ روشنی مثل «نه»، «این کار را نمی‌کنم» و «این را نخواهی داشت» است.

پیشنهاد مجموعهپاسخ را کوتاه، روشن و متناسب با فهمِ کودک بیان کنید و در صورتِ نیاز مرزِ همان خواسته را ساده بگویید.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

توالیِ کارهای نزدیک، برای توضیحِ زمان

سخنران برای آشناکردنِ کودک با زمان، توالیِ کوتاه و محسوسِ کارها را پیشنهاد می‌کند: «بعد از حمام، لباس می‌پوشی و به خانهٔ مادربزرگ می‌رویم». در این مثال، کودک زمان را از ترتیبِ رویدادهای آشنا می‌فهمد، نه از وعده‌ای با شمارِ روزهای دور.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

درخواست‌ها را با توانِ نگه‌داشتنِ چند مرحله هماهنگ کنید

سخنران برای دو‌سالگی از یک درخواستِ ساده مثل بردنِ اسباب‌بازی به اتاقِ دیگر مثال می‌زند و می‌گوید افزودنِ «آن یکی را هم بیاور» ممکن است بیش از توانِ نگه‌داشتنِ چند فرمان باشد؛ سه‌ساله به گفتهٔ او احتمالاً از عهدهٔ چند مرحله برمی‌آید. نتیجهٔ او هماهنگ‌کردنِ انتظار با توانِ واقعی است. همچنین تا سه‌سالگی یادگیری از بازی، اسباب‌بازی و هم‌بازی را به کلاس و آموزشِ رسمی ترجیح می‌دهد.

پیشنهاد مجموعهپیچیدگیِ درخواست را با توانِ واقعیِ کودک برای دنبال‌کردنِ مراحل متناسب کنید.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

قرار بگذارید پاسخ را هنگامِ کتاب‌خواندن جست‌وجو کنید

اگر کودک پرسشی دارد که پاسخِ روشنی برایش ندارید یا توضیحش فراتر از فهمِ فعلیِ اوست، پیشنهادِ سخنران این است که بگویید: «وقتی کتاب می‌خوانیم، شاید پاسخ را آنجا پیدا کنیم». مثالش کتاب‌خواندنِ همان شب است. او این پیوند میان سؤال و جست‌وجوی مشترک در کتاب را زمینه‌ای برای علاقهٔ بعدی به مطالعه می‌داند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

همه «زبان و گفت‌وگو» در این مرحله۱۰۴

بازی و یادگیری۹۱

نکتهٔ اصلی در مجموعه

در بازی، آزادی کامل

سخنران می‌گوید انتخاب نوع بازی، روش استفاده از اسباب‌بازی و مدت درگیری با آن را تا جایی که خطر یا رفتار نامناسبی در کار نیست به کودک بسپارید. او مثال می‌زند که والد نباید صرفاً چون بازی طول کشیده یا استفاده کودک از ماشین مطابق تصور او نیست، وسیله را بگیرد و شکل «درست» بازی را تحمیل کند.

پیشنهاد مجموعهاگر باید بیرون بروید، از قبل هشدار بدهید و کمکش کنید بازی را تمام کند — به‌جای اینکه ناگهان دستش را بگیرید.

سخنران می‌گوید شکستن مکرر بازی می‌تواند به الگویی بینجامد که در آن نه تداومی در کار هست و نه پایانی.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

نکتهٔ اصلی در مجموعه

اسباب‌بازی جنگی نخرید

سخنران بین دو موضوع فرق می‌گذارد: بازی‌ای که خود کودک با حال خشمگین انجام می‌دهد ممکن است راه بیان یا تخلیه احساسش باشد، اما خریدن اسباب‌بازیِ جنگ و کشتن را توصیه نمی‌کند. او می‌گوید چنین وسیله‌ای می‌تواند جنگ را موجه جلوه دهد و فایده ادعاییِ تخلیه را در برابر اثرهای منفیِ مورد نظرش ناچیز می‌داند. این توازنِ فایده و زیان، ارزیابی خود سخنران است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

نکتهٔ اصلی در مجموعه

جایگاه اصلی بازی در یادگیری سه سال اول از نگاه سخنران

سخنران بازی را راه اصلی یادگیری سه سال اول می‌داند. از بازی با دست در سه یا چهار ماهگی، سپس پا و بدن و آمادگی برای اسباب‌بازی ساده از حدود چهار ماه مثال می‌زند؛ رنگ، صدا و حرکت آهسته را برای جلب توجه آغازین مهم می‌شمارد.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

در انتخاب اسباب‌بازی، تأکید او فقط سرگرم شدن نیست: وسیله باید کودک را درگیر کند و فرصت تجربه و یادگیری بدهد. سپس توصیه می‌کند هر بار یک اسباب‌بازی ارائه شود و وقتی علاقه کودک کم شد عوض شود؛ فراوانی هم‌زمان را موجب سردرگمی و شتاب می‌داند. عدد «۱۰» در عبارت یادگیری از راه‌های دیگر واحد روشنی ندارد؛ از آن نمی‌توان درصد یا انحصار مطلق یادگیری در بازی را نتیجه گرفت.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۵

نکتهٔ اصلی در مجموعه

بیسکویت شکسته

سخنران در بحثِ تغییرِ شکل و برگشت‌پذیری می‌گوید کودک ممکن است خمیرِ پهن‌شده را بیشتر ببیند و بازگشتش به شکلِ قبلی را تصور نکند. در مثالِ بیسکویت، شکستنِ آن برای کودک ممکن است به معنیِ ازبین‌رفتنِ بخشی از خوراکی باشد؛ پس توضیحِ «برای خوردن باید بشکند» لزوماً ناراحتی‌اش را رفع نمی‌کند. او این تفاوتِ برداشت را دلیلِ پرهیز از برچسبِ بهانه‌گیری می‌داند.

پیشنهاد مجموعهبه او به عنوان کسی که بهانه می‌گیرد نگاه نکنید؛ او جهانی را می‌بیند که با جهان شما متفاوت است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

نکتهٔ اصلی در مجموعه

آمیختگیِ خیال و واقعیت در توضیح سخنران

سخنران در بحث کودک یک تا سه‌ساله می‌گوید تصورهای ذهنی ممکن است برای کودک به اندازهٔ اتفاق‌های بیرون واقعی باشند و در برداشت او از جهان نقش زیادی بگیرند. او این توضیح را در ادامهٔ دشواری‌های شناخت و تجربهٔ کودک مطرح می‌کند.

متن‌ها کاملاً هم‌سو نیستندهمین قسمت، پیش‌تر دربارهٔ بازیِ وانمودی می‌گوید کودک تفاوتِ کاغذ با هواپیما یا قاشقِ خالی با غذا را می‌داند؛ در اینجا از نداشتنِ تفکیک خیال و واقعیت سخن می‌گوید. حدودِ تفاوت این دو بیان در متن کاملاً توضیح داده نشده است.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

یک شیء ساده، چند کاربرد

در بحث کودک نزدیک سه‌سالگی، سخنران پیشنهاد می‌کند با اشیای ساده نشان دهیم یک وسیله فقط یک کاربرد ندارد؛ مثلاً قاشق علاوه بر خوردن می‌تواند چیزی را بردارد یا جابه‌جا کند. هدف او آشناکردن کودک با امکان‌های متفاوت یک شیء است.

پیشنهاد مجموعهپیشنهاد این بخش، نشان‌دادن کاربردهای متفاوت یک شیء در بازی است؛ توصیهٔ کتاب‌خواندن مربوط به نکتهٔ دیگری در همین گفتار است.

اصطلاح مربوط به یک‌جانبه‌دیدن اشیا در زیرنویس نامنظم ثبت شده؛ توضیح بالا بر مثال روشنِ کاربردهای متعدد تکیه دارد.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

سخنران در ادامهٔ بحث رشد ذهنی کودک، از اشیای روزمره مثل قاشق و چنگال مثال می‌زند. در بیان او کودک می‌تواند وسیله را بررسی کند و ببیند قاشق، افزون بر غذاخوردن، برای برداشتن یا حرکت‌دادن چیزها هم به کار می‌رود. این مثال قرار است تصور محدودِ «هر چیز فقط یک کار می‌کند» را گسترش دهد. در خود گفتار به بازی و به‌دهان‌بردن این اشیا نیز اشاره شده است؛ این بازنویسی، مناسب‌بودن هر وسیله برای بازی یا به‌دهان‌بردن را تأیید نمی‌کند.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

همه «بازی و یادگیری» در این مرحله۹۱

استقلال و مهارت۸۰

نکتهٔ اصلی در مجموعه

آموزش دستشویی یک آموزش است، نه انضباط

سخنران با تأکید می‌گوید آموزش رفتن به دستشویی به‌هیچ‌وجه انضباط یا یک اصل اخلاقی نیست، بلکه یک کار آموزشی است — و برخورد انضباطی با آن را عامل آسیب می‌داند.

پیشنهاد مجموعهصبر کنید تا خودش آماده باشد و آگاهی لازم را پیدا کنید؛ متن این را شرط شروع می‌داند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۵

نکتهٔ اصلی در مجموعه

آمادگی، فقط بدنی نیست

برای شروع آموزش دستشویی، سخنران علاوه بر توان بدنی، احساس کودک نسبت به دفع و همکاری با مراقب را مهم می‌داند. برخورد قبلی والد، خواهر و برادر یا مراقب ممکن است تجربه بدی ساخته باشد؛ خلق‌وخو و کیفیت رابطه نیز در آسان یا دشوار شدن آموزش نقش دارند.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

در این توضیح، کودک باید هم بتواند کاری را انجام دهد و هم آمادگی پذیرش آموزش آن را داشته باشد. سخنران برخی کودکان را مشتاق همکاری و برخی را مخالف یا بی‌اعتنا توصیف می‌کند، اما این توصیف نباید به داوری درباره ارزش کودک تبدیل شود. نتیجه عملی خود گفتار این است که پیش از شروع، آمادگی روانی و بدنی با هم دیده شوند.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۵

نکتهٔ اصلی در مجموعه

خودمختاری در فاصلهٔ حدود یک تا سه‌سالگی

سخنران فاصلهٔ حدود دوازده یا چهارده‌ماهگی تا سه‌سالگی را دورهٔ رشد خودمختاری، استقلال و فردیت توصیف می‌کند. در بیان او، کودک باید در چارچوبی مناسب فرصت پیدا کند احساس و انتخاب خود را داشته باشد، تصمیم بگیرد و عمل کند؛ در عینِ متفاوت بودن، رابطه‌اش با دیگران را هم حفظ کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

متفاوت، اما همچنان مرتبط

سخنران هدفِ رشد استقلال در حدود یک تا سه‌سالگی را این‌گونه توضیح می‌دهد: کودک احساس کند در جهان نقشی دارد و در چارچوبی مناسب می‌تواند انتخاب و عمل کند. نتیجهٔ مورد نظر او، احساسِ «من فردی متفاوت هستم و همچنان با دیگران ارتباط دارم» است؛ فردیت در این توضیح به معنای قطعِ رابطه نیست.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

آزادیِ نوپا: تجربه کردن در محیطِ امن

سخنران معنای عملیِ آزادی در دورهٔ نوپایی را برخورداری از محیط، فرصت‌ها و امکاناتی می‌داند که جنبه‌های مختلف وجود کودک را رشد دهند. شرطی که صریحاً می‌گذارد این است که تجربه کردن به خود کودک، دیگران یا اشیایی که استفاده می‌کند آسیب نزند؛ آزادیِ مورد نظر او تجربهٔ جهان در همین چارچوب است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

استعارهٔ پرهای کودک: فرصتِ استقلال را نگیرید

سخنران فرصتِ تجربه و انتخابِ نوپا را به درآوردنِ پر تشبیه می‌کند و محدود کردنِ مداوم آن را به کندنِ همان پرها. تصویر دیگرش رودخانه‌ای است که به جهان و دیگران می‌پیوندد، در برابر آبِ راکد. توصیهٔ عملیِ این بخش این است که صرفاً متفاوت بودنِ انتخاب کودک، اگر بد، خطرناک یا آسیب‌زننده نیست، دلیلِ جلوگیری از آن نباشد.

پیشنهاد مجموعهپیشنهاد سخنران این است که انتخاب‌های متفاوت و بی‌خطر را آزاد بگذارید تا مرزگذاری برای موقعیت‌های واقعاً خطرناک معنا داشته باشد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

همه «استقلال و مهارت» در این مرحله۸۰

مرزها و رفتار۹۱

نکتهٔ اصلی در مجموعه

نوپا در تشبیه سخنران: اتومبیلی بی‌ترمز و بی‌فرمان

سخنران تصویر گویایی می‌سازد: کودک با این همه میل به کنجکاوی، توان تشخیص خوب و بد را ندارد و به پیامد کارش اعتنایی نمی‌کند — مانند اتومبیلی که حرکت می‌کند اما ترمز و فرمان ندارد. این پدر و مادرند که باید در آغاز ترمز و فرمان او باشند و آهسته‌آهسته اداره زندگی را به خودش بسپارند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

از یک‌سالگی، خانه مال او است

سخنران صریح است: خانه کسی که فرزند یک سال به بعد دارد خانه پدر و مادر نیست، خانه کودک است — و هر وسیله‌ای که برای او خطر بسازد باید کنار گذاشته شود. محیط زندگی کودک بعد از یک‌سالگی باید محیطی بسیار امن باشد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

هرگز نگویید «تو بدی»

سخنران صریح‌ترین حکمش را می‌دهد: پدر و مادر هرگز نباید این جمله از دهانشان بیرون بیاید که «تو پسر یا دختر بدی هستی». بدترین چیزی که می‌شود گفت این است: «تو پسر خوبی هستی که کار بدی کردی، اشتباه کردی» — و همین تفکیک میان رفتار و هویت، زمینه را فراهم می‌کند.

پیشنهاد مجموعهبه گفته او وظیفه پدر و مادر است که بین سه تا هجده سالگی، به‌جا و به‌موقع، این پیام را بدهند که تو پسر یا دختر خوبی هستی.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

سخنران در ادامهٔ بحثِ احساسِ بدبودن در پایان سه‌سالگی، از والد می‌خواهد در سال‌های سه تا هجده پیامِ خوب‌بودن را به‌جا و به‌موقع منتقل کند. تعبیر او «شاید روزی پنجاه بار» است، همراه با تأکید بر زمان و جای درست؛ این عبارت سهمیهٔ قطعیِ تعریف نیست. در مقابل، نقدِ تحقیرآمیز و برچسب «تو بدی» را تقویت‌کنندهٔ همان احساس می‌داند. پیشنهادش این است که خطای مشخص کودک گفته شود، بدون اینکه خودِ او به آن خطا فروکاسته شود.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

تا چهار سالگی، اسباب‌بازی او را به کسی ندهید

سخنران می‌گوید مالکیت تا چهار سالگی برای کودک بسیار باارزش است، پس هرگز نمی‌شود اسباب‌بازی او را — با موافقت یا بدون موافقتش — به کسی داد؛ اگر می‌خواهید برای دیگری اسباب‌بازی باشد، بخرید. او هشدار می‌دهد بسیاری از کودکان در خلوت شب رنج این از دست دادن را می‌کشند.

پیشنهاد مجموعهاین حتی درباره خواهر و برادر هم برقرار است: کودک در این سن پدر و مادرش را هم به سختی شریک می‌شود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

بازیِ برابر با همسن را پیش از دیدار تمرین کنید

سخنران پیشنهاد می‌کند پیش از بازی با همسن‌ها، کودک تجربه کند که همبازی مانند والد همیشه در خدمت خواسته او نیست. مثالش توپ است: والد شاید توپ رهاشده را برگرداند، اما کودک دیگر آن را برای بازی خودش می‌گیرد. او به‌ویژه برای فرزند تک یا اول، تمرین «فرض کن من هم همسن تو هستم» را مطرح می‌کند تا نوبت و خواسته دو طرف روشن شود.

پیشنهاد مجموعهپیش از آشنا کردنش با دیگران، به او بگویید «فرض کن من هم سه ساله‌ام» و مثل یک همسن با او بازی کنید.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

در روش توضیح‌داده‌شده، ابتدا به کودکان کمک می‌شود با هم آشنا شوند، کمی گفت‌وگو کنند و پیشنهاد بازی بدهند؛ سپس بازی و وسیله را انتخاب کنند. سخنران نگران است که انتظارِ رفتار والدگونه از همبازی، به این برداشت بینجامد که «دیگران مرا دوست ندارند». این پیامد، احتمالِ مطرح‌شده در گفتار است و به معنای ویژگی قطعی همه تک‌فرزندها یا فرزندان اول نیست.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

یک دست اسباب‌بازی برای مهمان

سخنران می‌گوید تا چهار سالگی نخواستن شریک شدن کاملاً قابل فهم است، و پیشنهاد می‌کند همان‌طور که برای مهمان وسائل جدا داریم، یک دست اسباب‌بازی مهمان داشته باشید — ای بسا دقیقاً مانند همان‌هایی که دارد — تا اسباب‌بازی خودش را در جای امنی بگذارد و خاطرش آسوده باشد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

همه «مرزها و رفتار» در این مرحله۹۱

والدین و خانواده۹۲

نکتهٔ اصلی در مجموعه

نتیجه می‌گیرد پسر یا دختر بدی است

سخنران می‌گوید کودکِ یک تا سه‌ساله ممکن است تجربه‌های روزانه را نشانهٔ «بدبودنِ خود» بداند و رفتار دیگران را تأیید آن برداشت کند؛ در این حالت تعریف‌های محدود والد هم به‌آسانی آن احساس را تغییر نمی‌دهد. او با اشاره به پژوهش‌هایی که در این بخش نام نمی‌برد، برآورد می‌کند حدود ۹۵ نفر از هر ۱۰۰ کودک تا پایان سه‌سالگی خود را خوب و دوست‌داشتنی نمی‌دانند. این عدد ادعای خودِ سخنران است.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

رفتار، هویت نیست

ریشه مشکل به گفته سخنران این است که کودک رفتار را با هویت یکی می‌گیرد: تصور می‌کند با هر کار بدی پسر بدی شده است و تفکیکی میان رفتار خودش و خودش قائل نیست، پس نتیجه می‌گیرد «من خوب نیستم، من دوست‌داشتنی نیستم».

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

نتیجه: «حس من، حرف من، همه غلط است»

پس از مثال‌های بی‌اعتبارکردنِ پیام‌های بدنیِ کودک، سخنران می‌گوید تکرار این برخوردها ممکن است به نتیجه‌ای کلی برسد: «حس من، احساس من، نظر من و حرف من غلط است». در توضیح او، مشکل دیگر فقط اختلاف بر سر یک خواسته نیست؛ کودک این تجربه را به بدبودنِ خود نسبت می‌دهد و حرمت نفسش آسیب می‌بیند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

نقشِ یک تا سه‌سالگی در شکل‌گیری حرمت نفس

سخنران یک تا سه‌سالگی را دوره‌ای بسیار اثرگذار بر احساسِ فرد نسبت به خود و دیگران می‌داند و برخی الگوهای بزرگسالی را به تجربه‌های این دوره نسبت می‌دهد. بااین‌حال، در ادامه تصریح می‌کند کودکی که سه‌سالگی را با آسیبِ کمتر پشت سر گذاشته، می‌تواند با کمک والد پس از سه‌سالگی احساس‌های منفیِ باقی‌مانده را تغییر دهد و به حرمت نفس برسد.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

پایهٔ اولیهٔ حرمت نفس و امکانِ تغییرِ آن

در جمع‌بندیِ سخنران، پایهٔ حرمت نفس در یک تا سه‌سالگی شکل می‌گیرد و می‌تواند در طول زندگی همراه فرد بماند. او این اثر را تغییرناپذیر نمی‌داند: رفتارِ درست، آگاهی و روان‌درمانی را راه‌هایی برای بهترکردن جنبه‌های منفیِ آن معرفی می‌کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

نکتهٔ اصلی در مجموعه

سه دوره کاملاً متفاوت

سخنران سه سال اول را به سه دوره تقسیم می‌کند: ماه اول که نوزادی است؛ از یک‌ماهگی تا دوازده، چهارده یا حتی هجده‌ماهگی که شیرخوارگی است؛ و از حدود دوازده یا چهارده‌ماهگی تا پایان سه سالگی که نوپایی است.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

این تقسیم‌بندی، زبانِ سخنران برای مرتب‌کردنِ موضوع‌های مجموعه است. در قسمت اول، پایان شیرخوارگی را با بازه‌های دوازده، چهارده و حتی هجده‌ماهگی بیان می‌کند؛ در تکرارِ قسمت دوم، یک ماه نخست را نوزادی، یک تا دوازده یا چهارده‌ماهگی را شیرخوارگی، و چهارده تا سی‌وشش‌ماهگی را نوپایی می‌نامد. به همین دلیل مرزهای عددی را باید تقریبی و وابسته به بیانِ همان بخش خواند، نه تاریخِ قطعیِ تغییر همهٔ کودکان.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۱قسمت ۲

همه «والدین و خانواده» در این مرحله۹۲

نسبت به «۱۸ تا ۲۴ ماهگی» چه چیزی تازه است