فصل ۰۸ از ۸راهنمای سه سال اول

دلبستگی و امنیتدر ۲۴ تا ۳۶ ماهگی

یک موضوع، با نگاهی دقیق‌تر

نوازش، آغوش، اضطراب جدایی، و آنچه ۱۴ ماه نخست بنا می‌کند.

شروع مطالعه
راهنما
۶۵
قسمت از مجموعه
۶

راهنمای این سن و موضوع، همراه با پیوند تمام نکته‌های مشترک.

دلبستگی و امنیت در ۲۴ تا ۳۶ ماهگی

گزیده برای ۲۴ تا ۳۶ ماهگی

بایدها و نبایدها

برگرفته از پیشنهادهای
دکتر هلاکویی

روزهای آغاز حضور در مهد

انجام بدهید

برای آشنایی با مهد، همراهی والد را با احساس امنیت و آمادگی کودک هماهنگ کنید.

انجام ندهید

نسخهٔ یکسان «رهایش کن و برو تا با گریه آرام شود» را برای هر کودک نپذیرید.

خواندن توضیح و منبع

مهم‌ترین‌ها۲

نکتهٔ اصلی در مجموعه

به دلخوری فرزند بزرگ‌تر پس از تولد نوزاد توجه کنید

دکتر هلاکویی پس از تولد خواهر یا برادر، افزایش نیاز فرزند بزرگ‌تر به توجه را قابل فهم می‌داند و بر پذیرفتن ناراحتی او تأکید می‌کند. در نگاه او وظیفه والدین کم کردن فشار این تغییر و پاسخ دادن به نیاز عاطفی کودک است. احساس کودک ممکن است مستقیم گفته نشود و در بازی یا داستان‌هایی که می‌سازد دیده شود.

تعبیر «زخم قطعی» و این ادعا که هیچ کودکی بدون آسیب نوزاد را نمی‌پذیرد، بیان و تفسیر دکتر هلاکویی است، نه نتیجه ارزیابی همه کودکان.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

نکتهٔ اصلی در مجموعه

برداشت دکتر هلاکویی از «دوستت ندارم» کودک

دکتر هلاکویی ترجمه‌ای می‌دهد: ممکن است کودک لحظه‌ای مادرش را کاملاً دوست داشته باشد و بعد بگوید از او متنفر است یا دوستش ندارد — و غالباً مقصودش این است که «می‌دانم شما مرا دوست ندارید». او همچنین می‌گوید کودک ممکن است آرزو کند خواهر یا برادرش نباشد و بعد پشیمان شود.

پیشنهاد مجموعهدر برداشت دکتر هلاکویی، پشت این جمله ممکن است احساسِ دوست‌داشته‌نشدن و ناتوانی کودک در کنارگذاشتن فکر ناخوشایند باشد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

پیشنهادهای مجموعه۱۸

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

از دو‌سالگی، چند ساعت در محیطی دیگر

دکتر هلاکویی می‌گوید از دو سالگی به بعد، کودک روزانه دو یا سه ساعت به محیط آموزشی برود و آموزش او تنها به والدین محدود نشود. او نگه داشتن کودک تا پنج‌سالگی فقط در خانه و به‌ویژه تنها با والد را برای رشد اجتماعی و روابط او مشکل‌ساز می‌داند؛ این رابطه علت‌ومعلولی، ادعای خودِ دکتر هلاکویی است.

پیشنهاد مجموعهدر پیشنهاد دکتر هلاکویی، جدا شدن در آغاز حضور در محیط آموزشی به احساس امنیت و علامت آمادگی کودک وابسته است؛ ماندن والد به یک روز مشخص محدود نمی‌شود.

مقصود این بخش ارتباط و آموزش بیرون از خانه است؛ متن مدت واحدی متناسب با کیفیت محیط و نیاز هر کودک تعیین نمی‌کند. دو تا سه، پنج و هشت ساعت، مدت‌های پیشنهادی خود دکتر هلاکویی‌اند؛ متن شرایط مرکز، کیفیت مراقبت یا نیاز فردی کودک را برای تعیین این اعداد شرح نمی‌دهد. او عیب‌های ادعایی را در این بخش به‌تفصیل توضیح نمی‌دهد و منبع پژوهشی معرفی نمی‌کند؛ این نظر را نمی‌توان ارزیابی همه شکل‌های آموزش خانگی دانست.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

در پیشنهاد سنیِ او، دو تا سه سالگی روزانه دو تا سه ساعت در محیط آموزشی است؛ در آغاز والد می‌ماند تا کودک احساس امنیت کند و مستقیم یا غیرمستقیم آمادگی جدایی را نشان دهد. برای سه تا چهار سالگی حداقل پنج ساعت و از چهار سالگی حدود هشت ساعت مطرح می‌کند. این نردبان پس از ترجیح حضور والد در سال‌های نخست آمده است. پدر را یار مادر می‌داند و کمک فردی مهربان برای استراحت والدین و وقت دونفره بیرون خانه را نیز لازم می‌شمارد. مخالفت او با محدود شدن آموزش و رابطه به خانه، شامل نقد گسترده آموزش کاملاً خانگی از ترس محیط اجتماعی هم می‌شود؛ عیب‌های ادعایی را در این قطعه به‌تفصیل توضیح نمی‌دهد.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۳ بخش از زیرنویس
قسمت ۵

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

ده کودک، ده اسباب‌بازی یکسان

دکتر هلاکویی برای انتخاب محیط آموزشی، مسیر رفت‌وآمد، امنیت و امکان بیرون رفتن بی‌خبر کودک، وسایل بازی و تعداد و آگاهی مربیان را مهم می‌داند. درباره اسباب‌بازی نیز مثال می‌زند که وقتی ده کودک نزدیک هم بازی می‌کنند، نمونه‌های مشابه کافی باشد تا بر سر مالکیت درگیر نشوند.

پیشنهاد مجموعهدر پیشنهاد دکتر هلاکویی، هنگام بازدید به مسیر دسترسی، خروجی‌ها، وسایل بازی و تعداد و آمادگی مربیان توجه شود.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

دلیلش برای وسایل مشابه این است که تحمل شریک شدن را در سن پایین محدود می‌داند. جمله «تا چهار سالگی مفهوم شریک شدن را نمی‌دانند» ادعای کلی اوست؛ مثال ده اسباب‌بازی برای ده کودک، راه‌حل پیشنهادی خودش برای یک موقعیت گروهی است. درباره فاصله مرکز نیز فقط وقت والد را مطرح نمی‌کند؛ ماندن طولانی کودک در خودرو بدون همراهی جز راننده را هم دشوار می‌بیند.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۵

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

فهرستی که پیش از انتخاب باید پرسید

فهرست دکتر هلاکویی برای سنجش مهد شامل اندازه و ترکیب سنی گروه، دانش و روش مربیان، نظافت و واکسیناسیون، سیاست رسیدگی به بیماری، زبان، روال غذا و خواب و دستشویی، ساعت کار و هزینه است. هدفش سازگار بودن تجربه مرکز با توان و عادت کودک و امکان همکاری خانواده است.

پیشنهاد مجموعهسؤال مشخص پیشنهادی برنامه این است که هنگام بیماری یا ناراحتی کودک، چه کمکی گرفته می‌شود و چه وقت به والد اطلاع می‌دهند.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

او برای کودک دو یا دوونیم سال، بیش از ده تا پانزده نفر و فاصله سنی بیش از یک سال را نامناسب می‌داند؛ این مرزهای عددی نظر او هستند. درباره بیماری می‌پرسد آیا مرکز به‌موقع خبر می‌دهد و کمک می‌گیرد یا کودک را بی‌اطلاع والد نگه می‌دارد. درباره زبان، هم زبان مربی و هم همسالان را مطرح می‌کند؛ درباره روال، شباهت با عادت خانه و هماهنگی ساعت رفت‌وبرگشت اهمیت دارد.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۳ بخش از زیرنویس
قسمت ۵

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

جایی که بداند مال خودش است

دکتر هلاکویی می‌گوید کودک در آن محیط باید احساس تعلق و مالکیت داشته باشد؛ حتی کمدی کوچک یا جای معینی که بداند مال خودش است. این با اینکه فقط بیاید و برود و جای مشخصی نداشته باشد، بسیار متفاوت است. داشتن یک دوست یا خویشاوند همسن در آنجا برای بسیاری از کودکان اهمیت فوق‌العاده دارد.

پیشنهاد مجموعهاگر آشنایی ندارید، روزهای اول با پدر یا مادری شبیه خودتان آشنا شوید و رابطه بچه‌ها را بیرون از آن محیط هم ادامه دهید.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۵

«رهایش کن و برو» را نپذیرید

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی برای روزهای آغاز مهد، محیطی را ترجیح می‌دهد که اجازه همراه ماندن والد تا احساس آمادگی کودک را بدهد. با نسخه کلی «رها کن و برو، با گریه آرام می‌شود» موافق نیست؛ جدا شدن را به اطمینان از امنیت و آرامش کودک وابسته می‌کند.

پیشنهاد مجموعهپیش از انتخاب، یک روز کامل و بدون فرزندتان در آن محیط بمانید و ببینید آنجا چه می‌گذرد.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

او با احتیاط می‌پذیرد اگر رابطه و امنیت قبلاً برقرار شده، ممکن است ناراحتی خفیف هنگام رفتن باقی بماند؛ بنابراین سخنش الزام نبود هر گریه نیست. همچنین بررسی نیاز ویژه زبانی یا پزشکی، صحبت با والدین باتجربه آن مرکز و یک روز مشاهده بدون حضور کودک خود را پیشنهاد می‌کند. دلیل مشاهده بدون کودک این است که توجه والد کمتر به رسیدگی به فرزند خودش معطوف شود.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۵

درباره آمدن خواهر یا برادر گفت‌وگو کنید، بدون قول قطعی

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

وقتی والدین تصمیم به فرزند دیگری دارند، دکتر هلاکویی پیشنهاد می‌کند از فرزند فعلی درباره داشتن خواهر یا برادر بپرسند و علاقه یا نارضایتی او را بشنوند. او می‌گوید واکنش اولیه می‌تواند پس از آمدن نوزاد تغییر کند و نباید آن را تضمین واکنش بعدی دانست. همچنین اگر کودک علاقه‌ای نشان نمی‌دهد، گفت‌وگو را مدام تکرار نکنند.

پیشنهاد مجموعههرگز درباره داشتن فرزند دیگر قول ندهید — اگر برآورده نشود، آسیب‌زننده است.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

نه ماه، برای او سال‌ها است

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

اگر والدین تصمیم دارند بارداری را در ماه‌های نخست واقعاً از دیگران پنهان نگه دارند، دکتر هلاکویی می‌گوید فعلاً گفتن آن به کودک خردسال هم ضرورتی ندارد. دو دلیل بیان می‌کند: کودک ممکن است خبر را به دیگران بگوید و انتظار نه‌ماهه برای یک کودک دو یا سه ساله بسیار طولانی احساس شود. مقایسه او با چند سال، برای توضیح همین احساس طولانی بودن انتظار است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

تصویری روشن از خواهر یا برادر تازه بسازید

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی پیشنهاد می‌کند برای فرزند خردسال از نمونه‌های واقعیِ همراهی خواهر و برادرها بگویید، اما در ماه‌های پایانی روشن کنید نوزاد ابتدا ضعیف است و نمی‌تواند حرف بزند یا راه برود و بازی مشترک برای بعد است. اگر جنس نوزاد مشخص شده، او استفاده از «خواهر» یا «برادر» را هم برای روشن شدن انتظار کودک مطرح می‌کند.

پیشنهاد مجموعهکمک کودک می‌تواند با دعوت و همراهی باشد؛ مطابق تأکیدِ ادامه همین گفتار، مسئولیت مراقبت و مقصر دانستن کودک جایی در این دعوت ندارد.

دکتر هلاکویی از بهتر شدن همه‌چیز با آمدن نوزاد حرف می‌زند؛ این بیان خوش‌بینانه نباید به قولی تبدیل شود که تجربه واقعی کودک را نادیده بگیرد.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

نگویید «در شکم من است»

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

برای توضیح بارداری به فرزند بزرگ‌تر، به‌ویژه در دو تا چهار سالگی، دکتر هلاکویی پیشنهاد می‌کند بگویید نوزاد «در قسمتی از بدن من بزرگ می‌شود و وقتی به اندازه کافی بزرگ شد به دنیا می‌آید». به نظر او تعبیر «در شکم من» ممکن است در تخیل بعضی کودکان با خورده شدن یا دفع شدن نوزاد اشتباه شود.

پیشنهاد مجموعهعکس‌های حاملگی خودتان با او، و عکس‌های نوزادی‌اش در آغوش شما را با دقت نشانش دهید.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

دکتر هلاکویی پیشنهاد می‌کند عکس‌های دوران بارداریِ همین کودک را با او تماشا کنید و توضیح دهید که او هم زمانی در بدن مادر رشد می‌کرده است. سپس عکس‌های نوزادی‌اش در آغوش پدر، مادر و دیگر اعضای خانواده را نشان دهید. منظور این مثال‌ها آن است که کودک خبر تولد تازه را به تجربه و جایگاه خودش در خانواده پیوند دهد. توضیح درباره برداشت کودکان از واژه «شکم»، نظر دکتر هلاکویی در این بخش است.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

او را از قبل به بیمارستان و به خرید ببرید

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی برای آماده کردن فرزند بزرگ‌تر، دیدن نوزادان در بیمارستان پیش از تولد را پیشنهاد می‌کند تا کودک تصویر واقعی‌تری از خواهر یا برادر آینده داشته باشد؛ بازدید تا وقتی ادامه پیدا کند که خود کودک علاقه دارد. در خرید وسایل نوزاد نیز می‌توان میان چند انتخاب مشخص نظر او را پرسید تا احساس مشارکت کند.

پیشنهاد مجموعهدر خرید برای نوزاد، برای فرزند بزرگ‌تر هم چیزی در نظر بگیرید و او را در انتخاب وسایل شریک کنید.

دکتر هلاکویی در مثال هدیه از زبان نوزادِ هنوز متولدنشده حرف می‌زند؛ این یک گفت‌وگوی پیشنهادی اوست، نه بیان خواسته‌ای واقعی از نوزاد. او همچنین نزدیک پایان بارداری، لمس بدن مادر برای حس کردن حضور نوزاد را در همین روند آشنایی مطرح می‌کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

عکس او، کنار تخت بیمارستان

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی می‌گوید مهم است کودک وقتی حال شما خوب است، در بیمارستان کنارتان باشد، نه در ایام زایمان. پیشنهاد می‌کند یکی از عکس‌های خانوادگی و یکی دو عکس تنهای او را با خودتان ببرید و کنار تخت بگذارید تا خاطرش آسوده شود که آنجا هم حضور دارد.

دکتر هلاکویی به مطالعاتی درباره اهمیت برخورد هفته یا ماه اول برای رابطه دو فرزند اشاره می‌کند، اما نام پژوهش یا جزئیات آن را در این بخش نمی‌دهد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

ورود نوزاد با معرفی دنیای فرزند بزرگ‌تر

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی پیشنهاد می‌کند هنگام آوردن نوزاد به خانه، ورود او را مانند آمدن دوستی تازه برای دیدن فرزند بزرگ‌تر معرفی کنید و ابتدا به اتاق کودک بروید. از فرزند بزرگ‌تر بخواهید وسایل و اتاقش را به نوزاد نشان دهد و توضیح دهد؛ حتی اگر نوزاد هنوز گفته‌ها را نمی‌فهمد، این کار به کودک بزرگ‌تر احساس حضور و اهمیت می‌دهد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

به مهمان‌ها از قبل بگویید

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی پیشنهاد می‌کند از نزدیکان بخواهید هدیه‌شان برای فرزند بزرگ‌تر باشد؛ وقتی زنگ زدند نوزاد را به اتاقی ببرید و مهمان را به نشیمن دعوت کنید؛ از آن‌ها بخواهید چند دقیقه‌ای محبتشان را مانند گذشته به فرزند بزرگ‌تر ابراز کنند و بعد خودِ او آن‌ها را برای دیدن نوزاد ببرد.

پیشنهاد مجموعهاز آن‌ها بخواهید نگویند نوزاد زیباتر است یا بیشتر شبیه پدر یا مادر — این جمله‌ها برای کودک گران تمام می‌شود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

هدیه‌های نوزاد را او باز کند

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی می‌گوید بهتر است اجازه دهید فرزند بزرگ‌ترتان هدیه نوزاد را باز کند و اگر خواست به اتاق خودش ببرد، تا حس کند در ارتباط با خواهر و برادرش نقشی ویژه دارد. او خریدن کتاب‌هایی درباره خواهران و برادران و داشتن حیوان اسباب‌بازی بزرگ را هم پیشنهاد می‌کند — بزرگی آن حس بزرگی به او می‌دهد.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

دکتر هلاکویی باز کردن هدیه‌ها و انتخاب جایی برای گذاشتن آن‌ها را راهی برای شریک کردن کودک بزرگ‌تر در آمدن نوزاد می‌داند. او کتاب‌هایی درباره خواهر و برادر پیشنهاد می‌کند؛ اگر جنس نوزاد مشخص است، داستانی متناسب با همان ترکیب می‌تواند نشان دهد این اتفاق در خانواده‌های دیگر هم می‌افتد. داشتن حیوان زنده را فقط در صورت موافقت همه و نبود مشکل مطرح می‌کند؛ حیوان اسباب‌بازی گزینه دیگر است. درباره عروسک حیوانِ بزرگ، توضیحش این است که کودک در کنار آن احساس بزرگ بودن می‌کند.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

بگذارید وقت شیر دادن و عوض کردن آنجا باشد

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

در روزهای پس از تولد نوزاد، دکتر هلاکویی می‌گوید فرزند بزرگ‌تر ممکن است بخواهد هنگام شیر دادن و عوض کردن او حضور داشته باشد. او این علاقه را به کنجکاوی و تصور کردن خودش در جای نوزاد نسبت می‌دهد و پیشنهاد می‌کند فرصت مشاهده داشته باشد؛ در مثال او تفاوت جنس دو کودک ممکن است کنجکاوی هنگام تعویض را بیشتر کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

همان گله‌ای را که می‌کند، جواب دهید

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

پس از تولد نوزاد، دکتر هلاکویی پیشنهاد می‌کند به نیاز مشخص فرزند بزرگ‌تر پاسخ دهید: اگر گله می‌کند که دیگر بغلش نمی‌کنید، بیشتر در آغوشش بگیرید و از همراهی پدر هم کمک بگیرید. اگر می‌خواهد مثل نوزاد شیر بخورد و انجام آن ممکن نیست، تفاوت را برایش توضیح دهید و با شکل دیگری از توجه و محبت به نیازش پاسخ دهید.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

همراه‌بردن اسباب‌بازی و پتو در حدود دو‌سالگی

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی کودک دو‌ساله‌ای را مثال می‌زند که اسباب‌بازی یا پتویش را از اتاقی به اتاق دیگر یا خانهٔ خویشاوندان می‌برد. او این رفتار را به حس مالکیت و نگرانی از دراختیارنداشتن وسایل ربط می‌دهد و پیشنهاد می‌کند کودک از همراه‌داشتن آن‌ها آسوده‌خاطر باشد.

تعبیر «عدم اعتماد به دیگران» از دکتر هلاکویی است؛ همراه‌بردن یک وسیله به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره وضعیت روانی کودک کافی نیست.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

تماس تلفنی با کودکِ بالای دو سال هنگام دوری

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی در پایان بحث اضطراب جدایی می‌گوید پس از دوسالگی می‌توان ارتباط با کودک را از طریق تلفن هم حفظ کرد. این اشاره دربارهٔ ارتباطِ مراقبِ دور از کودک است و به‌عنوان راه ارتباطی مطرح می‌شود، نه جایگزینی همیشگی برای حضور او.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

هشدارهای مجموعه۳

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

رفتارهای نوزادیِ دوباره پس از آمدن خواهر یا برادر

دکتر هلاکویی می‌گوید پس از تولد خواهر یا برادر، کودک بزرگ‌تر ممکن است دوباره شیشه شیر یا پوشک بخواهد یا پس از مدتی خشکی، شب‌ادراری پیدا کند. او این بازگشت به رفتارهای نوزادی را در این موقعیت به میل کودک برای کوچک بودن و دریافت توجهی شبیه نوزاد تعبیر می‌کند.

این بخش برداشت دکتر هلاکویی از واکنش کودک به تولد نوزاد است؛ علت ادرار یا مدفوع و تغییرات جسمیِ یک کودک مشخص را بررسی نمی‌کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

کودک ممکن است مرگِ عزیزش را تقصیرِ خود بداند

دکتر هلاکویی در بحثِ خودمداریِ حدود دو تا چهار‌سالگی می‌گوید کودک ممکن است بیماری یا مرگِ یک عزیز را به کار یا احساسِ خودش نسبت دهد: «چون بد بودم»، «چون دوستش نداشتم» یا «چون مرا دوست نداشت، ترکم کرد». اینها برداشت‌های احتمالیِ کودک در روایتِ او هستند؛ کودک هنوز علتِ رویداد را از خواسته و رفتارِ خود به‌روشنی جدا نمی‌کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

وقتی کودک جداییِ والدین را به خواستهٔ خود نسبت می‌دهد

در مثالِ دکتر هلاکویی دربارهٔ حدود دو تا چهار‌سالگی، کودک ممکن است دعوای والدین بر سرِ کفش یا اسباب‌بازیِ درخواستیِ خود را علتِ جداییِ آنها بداند. او این خودسرزنشی را به اتفاق‌های دیگری مثل خراب‌شدنِ خودرو یا تلویزیون نیز گسترش می‌دهد. موضوع، علتِ واقعیِ رویداد نیست؛ برداشتِ کودک از رابطهٔ خواستهٔ خودش و اتفاقِ بعدی است.

پیشنهاد مجموعهدر این مثالِ دکتر هلاکویی، نکتهٔ قابل‌توجه برای والد احتمالِ خودسرزنشیِ کودک است؛ کودک ممکن است حتی اتفاقی خارج از اختیارش را به خود نسبت دهد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

آنچه مجموعه در این باره می‌گوید۳

آنچه مجموعه می‌گوید

برداشت دکتر هلاکویی از احساس تهدید پس از تولد نوزاد

دکتر هلاکویی آمدن خواهر یا برادر را برای کودک بزرگ‌تر تغییر مهمی در سهم توجه و محبت می‌داند. در توضیح او، حتی با مراقبت والدین، نیازهای نوزاد و رابطه شیردهی می‌تواند کودک بزرگ‌تر را از موقعیت قبلیِ مرکز توجه دور کند و احساس تهدید ایجاد کند.

عبارت کلی دکتر هلاکویی درباره احساس تهدیدِ همه کودکان، تفسیر اوست و به تنهایی وضعیت یا تجربه یک کودک مشخص را معلوم نمی‌کند.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

او مثال می‌زند که کودک ممکن است به خیال‌پردازی پناه ببرد یا خاطره بستنی خوردن و پارک رفتنِ تنها با پدر یا مادر را تکرار کند؛ در این تفسیر، کودک دل‌تنگ رابطه قبلی است. حتی ممکن است در خیال بخواهد نوزاد در خانه بماند و خودش با والدین بیرون برود. این مثال، شرح خیال کودک است. دکتر هلاکویی توصیه می‌کند به‌تدریج روشن شود که تازه‌وارد عضو ماندگار خانواده است. صرفِ خبر داشتن از تولد نوزاد، در این توضیح به معنای خوشحالی یا آمادگی عاطفی فرزند بزرگ‌تر نیست.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۳ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

آنچه مجموعه می‌گوید

محبت و دلخوریِ هم‌زمان نسبت به نوزاد

دکتر هلاکویی می‌گوید کودک بزرگ‌تر ممکن است هم نوزاد را دوست داشته باشد و هم او را مقصر کم شدن توجه والدین بداند. او از احتمال فکرهای منفی یا آزار نوزاد در چنین وضعیتی حرف می‌زند و برخی احساس گناه‌های بعدی را به خاطره این فکرها مرتبط می‌کند.

تعمیم دکتر هلاکویی درباره فکرهای منفیِ تقریباً همه کودکان و ریشه احساس گناه، ادعای اوست؛ این بخش نشان نمی‌دهد که هر کودک چنین فکری دارد یا حتماً به نوزاد آسیب می‌زند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶

آنچه مجموعه می‌گوید

توصیف سه‌سالگی: اطمینان بیشتر به ماندن وسایل

دکتر هلاکویی کودک سه‌ساله را آماده‌تر برای گذاشتنِ اشیای مورد علاقه در یک جا توصیف می‌کند؛ او اطمینان دارد که وقتی برمی‌گردد هنوز آن‌ها را خواهد داشت، هرچند ممکن است در وقت ورود به خانه سراغشان برود. در مقایسه با کودک دو‌ساله‌ای که وسایلش را همراه می‌برد، این تغییر را نشانهٔ اعتماد بیشتر و نگرانی کمتر از دست‌دادن اشیا می‌داند.

این مقایسهٔ سنی، توصیف کلیِ گفتار است؛ از رفتار یک کودک نمی‌توان به‌تنهایی درباره اعتماد یا رشد او نتیجه‌گیری کرد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴
راهنماهای مشترک با سن‌ها و موضوع‌های دیگر۳۹

این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.