فصل ۰۵ از ۸راهنمای سه سال اول
خواب دوباره دشوار می‌شود؛ کودک به «تولد روانی» و مفهوم من نزدیک می‌شود.
از اینجا شروع کنید
همراه شما، در هر مرحلهتغییر سن کودک قدم‌به‌قدم، کنار شما
خواب دوباره دشوار می‌شود؛ کودک به «تولد روانی» و مفهوم من نزدیک می‌شود.
ادامهٔ مطالعه
یک موضوع، چند نکتهٔ روشن
گزیده‌های این مرحله را بخوانید؛ نکته‌های مشترک با سن‌های دیگر در بخش راهنماهای تکمیلی در دسترس‌اند.
در این مرحله
گزیده برای ۹ تا ۱۲ ماهگی
انجام بدهیداگر خوابش دوباره دشوار شده، تغییر تازه را با الگوی قبلیِ همین کودک مقایسه کنید.
انجام ندهیدآرامخوابیدنِ ماه‌های قبل را تضمینِ نبود دشواری تازه در این دوره ندانید.
خواندن توضیح و منبع
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی می‌گوید حتی کودکی که پیش‌تر آرام می‌خوابیده، حدود نه تا دوازده ماهگی ممکن است دشواری تازه‌ای در خواب پیدا کند. او این تغییر را به دگرگونی روانی، مطرح شدن غریبه‌ها و شناخت بیشتر محیط نسبت می‌دهد. در این توضیح، بدتر شدن خواب لزوماً به معنای آن نیست که کودک همیشه همین الگو را داشته است.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۱۷این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۹ تا ۱۲ ماهگی
انجام بدهیددر آشنایی با لیوان، واکنش اول و فرصت تجربه‌کردن را بپذیرید.
انجام ندهیدوقتی سرش را برمی‌گرداند، نوشیدن از لیوان را تحمیل نکنید.
خواندن توضیح و منبع
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی می‌گوید کودک از حدود ده‌ماهگی آمادگی نوشیدن آب یا شیر از لیوان را پیدا می‌کند. او لیوانی با قطر کم و تصویر جالب پیشنهاد می‌کند که پیش از استفاده در اختیار کودک باشد تا با آن آشنا شود. در مثال او، دیدن استفاده دیگران از لیوان و پیشنهاد نوشیدنی هنگام گرسنگی یا تشنگی به این آشنایی کمک می‌کند.
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
در بحث آشنا کردن کودک از حدود ده‌ماهگی با لیوان، دکتر هلاکویی بر مهربانی و پذیرفتن واکنش اول تأکید می‌کند: اگر کودک سرش را برمی‌گرداند یا نمی‌نوشد، فعلاً لیوان کنار گذاشته شود؛ بازی کردن با آن را نشانه آشنایی می‌داند و اگر نوشیدنی را از دهان بیرون می‌ریزد، پیشنهاد می‌کند به آن واکنش ویژه نشان ندهند. هدف، کنار گذاشتن تدریجی شیشه با آرامش و میل کودک است.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی دربارهٔ در دهان‌گذاشتن یا خوردنِ خاک، گل، رنگ، صابون و آشغال، دورکردنِ این مواد از محیط را پیشنهاد می‌کند. او علتِ اصلی را کمبودِ کلسیم می‌داند و شیر یا غذای پرکلسیم را مطرح می‌کند؛ این تشخیص و پیشنهادِ تغذیه‌ای ادعای خودِ اوست. او همچنین می‌گوید اگر چنین رفتاری حدودِ سه‌سالگی ادامه داشته باشد، باید به پزشکِ متخصص مراجعه کرد.
این گفتار علتِ رفتارِ یک کودک را اثبات نمی‌کند و اشاره‌اش به سه‌سالگی مجوزِ منتظرماندن در برابر خوردنِ مادهٔ خطرناک نیست.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی برای کودکِ شیرخشک‌خوار، هنگام کنار گذاشتن شیشه از افزودن تدریجی آب طی بیست روز و در صورت مقاومت تا چهل روز، و گشاد کردن سوراخ سرشیشه حرف می‌زند. هدفی که در متن بیان می‌کند کاهش مکیدن و تبدیل محتوای شیشه به آب است. این روش، نقل پیشنهاد خودِ دکتر هلاکویی است و در این راهنما به دستور آماده‌سازی شیر تبدیل نمی‌شود.
پیشنهاد مجموعهدر ادامه همین بحث، دکتر هلاکویی آشنا کردن تدریجی کودک با لیوان و پذیرفتن واکنش اولیه او را نیز مطرح می‌کند.
عبارت تعیین سن در زیرنویس «احتمالاً ۱۰ ۱۲ تا ۱۴ ماهگی» است و برای بیان دقیق سن باید صوت بررسی شود؛ عبارت عددی افزودن آب نیز مخدوش است.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۳۰این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۹ تا ۱۲ ماهگی
انجام بدهیدصدایی را که قبلاً ترسانده است بشناسید و در مواجههٔ بعدی با آن احتیاط کنید.
انجام ندهیداسباببازی پرصدا یا وسیلهٔ ترس‌آور را ناگهان نزدیک کودک روشن نکنید.
نکتهٔ همراهنام پدیده طبیعی در سطر ۱۶۵۳ به صورت «رأس» ثبت شده و بدون بررسی صوت نمی‌توان آن را دقیق نام‌گذاری کرد.
خواندن توضیح و منبع
هشدار مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی می‌گوید بعضی کودکان از خنده بلند، عطسه، سرفه، روشن شدن ناگهانی رادیو یا تلویزیون و اسباب‌بازی‌های پرصدا مثل شیپور می‌ترسند. اگر چنین واکنشی دیده‌ایم، پیشنهاد او توجه بیشتر در مواجهه بعدی و هنگام خرید یا نخستین امتحان اسباب‌بازی است.
پیشنهاد مجموعهاگر از جاروبرقی می‌ترسد، وقتی جارو بکشید که مطمئنید او آن اطراف نیست.
نام پدیده طبیعی در سطر ۱۶۵۳ به صورت «رأس» ثبت شده و بدون بررسی صوت نمی‌توان آن را دقیق نام‌گذاری کرد.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۸این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۹ تا ۱۲ ماهگی
انجام بدهیدوقتی ناچار به رفتن هستید، آشکار و جلوی چشمش خداحافظی کنید.
انجام ندهیدبا سرگرم‌کردن کودک، پنهانی از او جدا نشوید.
خواندن توضیح و منبع
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی در بحث اضطراب جداییِ شش تا هجده‌ماهگی می‌گوید وقتی ناچارید برای دقایق یا ساعت‌هایی از کودک دور شوید، آشکارا و جلوی چشم او بروید. سرگرم کردن کودک برای خروج پنهانی، از نظر او ممکن است اعتراض همان لحظه را کمتر کند، اما اعتماد به بازگشت شما را دشوارتر و چسبیدنِ بعدی را بیشتر می‌کند.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۳۴این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۹ تا ۱۲ ماهگی
انجام بدهیددر مهمانی و رستوران، روال غذا و امکان پاسخ‌دادن به کودک را ببینید.
انجام ندهیدبرای هماهنگی با جمع، نیاز و روال کودک را نادیده نگیرید.
خواندن توضیح و منبع
هشدار مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی درباره کودکِ پس از شش یا هشت ماهگی می‌گوید تا وقتی با غذا خوردن در حضور دیگران یا محیط بیرون سازگار نشده، بردن او به مهمانی یا رستوران نیازمند توجه است. محیط ناآشنا، ناتوانی والدین در پاسخ دادن به‌موقع و دخالت یا توصیه دیگران می‌تواند نظمی را که در غذا و ارتباط با کودک ساخته‌اند به هم بزند؛ مقصود او حفظ نظم کودک هنگام برنامه‌های خانوادگی است.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۷این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۹ تا ۱۲ ماهگی
انجام بدهیداز همان صدایی که می‌سازد شروع کنید؛ مثلاً «ب» را با «بابا» یا «باز» همراه کنید.
انجام ندهیدفرصت ساختن کلمه از صدای آشنای خودش را نادیده نگیرید.
خواندن توضیح و منبع
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی می‌گوید نزدیک ده‌ماهگی کودک «بابا» و «ماما» را تکرار می‌کند که باید تشویق شود؛ حدود ده تا دوازده ماهگی به آهنگ صدا اهمیت می‌دهد و به موسیقی آرام — به‌ویژه کلاسیک — توجه ویژه نشان می‌دهد، چون با بدن و وجود او هماهنگ است. حدود یک‌سالگی فرمان ساده را می‌فهمد.
پیشنهاد مجموعهسخن باید همیشه آرام، شفاف، آهنگین و شمرده باشد تا کودک بتواند از آن بیاموزد.
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی وظیفه ما را روشن می‌کند: به‌محض اینکه کلمه‌ای معنی‌دار از دهان کودک بیرون آمد، آن را تکرار کنیم و بسطش بدهیم — اگر «ب» گفت می‌شود گفت «بابا»، یا در را باز و بسته کرد و گفت «باز» — تا با حرفی که آموخته کلمه‌ای بسازد.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی می‌گوید کودکان بین نُه تا هجده ماهگی اولین کلمه را به معنای زبان به کار می‌برند؛ تلفظی نزدیک به بقیه دارند و می‌توانند پیامی را منتقل کنند.
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی می‌گوید بیشتر کودکان حدود دوازده‌ماهگی صدا را با زبان مخلوط می‌کنند و زبانی من‌درآوردی دارند که با حذف کلمات و تلفظ‌های خودشان ساخته می‌شود — و این زبان را غالباً مادر ترجمه می‌کند، چون بر اساس سابقه می‌داند مقصود فرزندش چیست.
آنچه مجموعه می‌گوید
در توضیح دکتر هلاکویی، تکرار صداهای زبانِ محیط باعث می‌شود کودک به همان صداها بیشتر توجه کند و تفکیک بعضی صداهای دیگر حدود یک‌سالگی مثل قبل نباشد. او تفاوت‌های بعدی تلفظ را به این روند نسبت می‌دهد، اما همچنان امکان نزدیک شدن به صداهای دیگر با کوشش و خطا را مطرح می‌کند. این بیان به معنی پایان توان آموختن زبان در یک‌سالگی نیست.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۱۳این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۹ تا ۱۲ ماهگی
انجام بدهیددو اسباب‌بازی نشان دهید و انتخاب را به کودک بسپارید.
انجام ندهیددر همین انتخاب، جلوی تغییر علاقه‌اش به اسباب‌بازی دوم را نگیرید.
خواندن توضیح و منبع
پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه
دکتر هلاکویی در توضیح افزایش اختیار کودک در پایان سال اول پیشنهاد می‌کند دو اسباب‌بازی به او نشان دهید و ببینید به کدام توجه دارد. اگر پس از گرفتن یکی، دومی را خواست، در همین انتخابِ اسباب‌بازی به او آزادی بدهید. دلیل مطرح‌شدهٔ او احساس اثرگذاری بر محیط، امنیت و رضایت کودک است.
آنچه مجموعه می‌گوید
در ادامهٔ بحث دربارهٔ انتخاب‌های کودک در پایان سال اول، دکتر هلاکویی مثال می‌زند: هنگام درآوردن جوراب، کودک پایش را بالا می‌گیرد و گاهی برای ادامه دادن بازی آن را کج می‌کند. یا می‌خواهد شما هم از غذایش بخورید و با باز کردن دهان خودش نشان می‌دهد چه کنید. مثال دیگر او توانایی خداحافظی کردن حتی در حدود ده‌ماهگی است.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۱۸این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۹ تا ۱۲ ماهگی
انجام بدهیدتلاش او برای پیدا کردن راه دیگر یا عوض‌کردن هدف را به‌عنوان تجربهٔ اختیار ببینید.
انجام ندهیدتغییر مسیرش را همیشه نشانهٔ بی‌هدفی ندانید.
خواندن توضیح و منبع
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی می‌گوید کودک حدود دوازده‌ماهگی برای رسیدن به هدف تلاش می‌کند و در آغاز از یک راه می‌رود، اما به‌زودی می‌فهمد از راه‌های مختلف هم می‌شود رسید — و گاهی حتی هدف‌هایش را عوض می‌کند. به گفته او این تغییر در هیچ موجود دیگری دیده نمی‌شود و نشان ابتکار و اختیار کودک انسانی است.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۵این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۹ تا ۱۲ ماهگی
انجام بدهیدمحیط را طوری آماده کنید که آزادی حرکت با نبود خطر جدی همراه باشد.
انجام ندهیدبرای تجربه‌کردن، کودک را در معرض خطر شدید نگذارید.
خواندن توضیح و منبع
نکتهٔ اصلی در مجموعه
جمع‌بندی دکتر هلاکویی در این پاسخ: ما به عنوان پدر و مادر باید محیطی فراهم کنیم که کودک بتواند با آزادی و راحتی حرکت کند، ولی هیچ خطر شدید و جدی او را تهدید نکند.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۵این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
در این مرحله
گزیده برای ۹ تا ۱۲ ماهگی
انجام بدهیدواکنش او به آدم‌ها و تجربه‌های تازه را مشاهده کنید تا تفاوت‌هایش را بهتر بشناسید.
انجام ندهیدفقط از رفتار او در محیط کاملاً آشنا، دربارهٔ همهٔ واکنش‌هایش نتیجه نگیرید.
خواندن توضیح و منبع
آنچه مجموعه می‌گوید
دکتر هلاکویی می‌گوید خلق‌وخوی کودک به‌ویژه هنگام روبه‌رو شدن با فرد یا موضوع تازه، یا چیزی خلاف میل او آشکار می‌شود. در مثال‌هایش بعضی کودکان آرام و محتاط‌اند و بعضی ناآرام‌تر یا با انتظار بیشتر واکنش نشان می‌دهند. این توصیف برای فهم تفاوت پاسخ کودکان به موقعیت است.
راهنماهای تکمیلی و مشترک۲۸این نکته‌ها هم به این سن مربوط‌اند. برای خواندن توضیح کامل و منبع، عنوان راهنما را انتخاب کنید.
۱۳ مطلب در این مرحله آمده که در مرحلهٔ قبل نبود.
نسخه تازه سایت آماده است.